Anarşizmin Dansı:Emma Goldman

 

”Dans edemeyeceksem bu devrim benim devrimim değildir” diyen yürekli kadın anarşist Emma Goldman.

1989 yılında Litvanya’da Yahudi bir ailenin kızı olarak dünyaya gelir.Goldman çocukluk dönemini 2.Alexander ‘ın öldüğü ve yahudilerin katledildiği bir çevrede geçirir.Dönemin ekonomik ve siyasi zorluklarından dolayı okulu bırakıp fabrikada çalışmasına neden olmuştur.Emma devrim sözcüğünü Çernişevski’nin ”Nasıl Yapmalı” kitabıyla tanıdı.Bu kitaptan sonra anarşizm hakkında düşünmeye başlamış,kendi hayatını kendi istediği şekilde yaşama isteği güçlenmiştir.Ailesinin onu evlendirmek istemesini kabul etmemiş kardeşiyle birlikte New York’a gitmiştir.Burada tekstil atölyesinde çalışmıştır.1886 yılının 1 Mayıs’ı Haymarket olayı gerçekleşir ve 4 işçi idam edilir.Bu olaydan sonra dünya 1 Mayıs Birlik mücadele ve dayanışma günü (işçi bayramı) olarak anmıştır. Aynı anda Emma’nın dünyası da değişmiş ve devrimci olmaya karar vermiştir.Eşinden boşanır ve Alexander Berkman ile birlikte yaşamaya başlar. Berkman ve Emma Goldman, Henry Clay Finch ‘e suikast düzenlediler.Berkman, Finch’i yaralar ve 22 sene hapis cezasına çarptırılır.Emma ,Berkman’ı savunmak için elinden geleni yapar. Tutuklanmasına neden olan söylemi “İş isteyin. Eğer iş vermezlerse, ekmek isteyin. Eğer ekmek vermezlerse, ekmeğinizi alın.” dır.Bu konuşmasından sonra bir yıl hapiste kalmıştır.

İkinci kez tutuklanışının nedeni ise doğum kontrol ile ilgili broşür dağıtmasıdır. Ancak en uzun hapis cezası ”zorunlu askerliğe hayır ”birliğini kurması ve Birinci Dünya Savaşına karşı düzenlediği gösteriler nedeniyle çarptırıldı. İki yıl hapis cezasından sonra Amerikan vatandaşlığından çıkartılıp, Rusya’yaya sürüldü. Rusya’da anarşizmle yaşanan çatışmanın kalıntılarını gömmeye ve Bolşevikleri desteklemeye hazırlanmıştı. Ancak, Goldman ve Berkman, 1919’da tüm ülkeyi gezerken gördükleri çoğalan şiddet,baskı ve zorunlu emek karşısında dehşete kapıldılar. Rusya hakkındaki görüşlerini daha sonra ”Rusya’daki hayal kırıklığım” ve ”Rusya’daki ilave hayal kırıklığım” adlı eserlerinde anlattı. Rusya’daki günleri eskiden benimsediği ”amaç aracı haklı çıkarır” düşüncesini bırakmasını sağladı. Onun yerine şiddetti “çarpışma sırasında bir savunma aracı olarak başvurulabilecek” bir şey olarak benimsetti.

Britanya’ya göç ettikten sonra vatandaşlık alabilmek için İngiliz bir maden işçisiyle evlendi.İngiliz pasaportuyla Avrupa’yı gezme imkanı edindi.Bu sırada ”Hayatımı Yaşarken” adlı biyografisini yazdı.

İspanyol Devrim’inin patlak vermesinden birkaç ay önce, Berkman intihara etti. Goldman ise 67 yaşında, devrime katılmak üzere İspanya’ya gitti. CNT-FAI’li anarşistlerin 1937’de koalisyon hükümetine katılmalarını, giderek güçlenen komünistlere savaş faaliyetinin daha iyi yürütülebilmesi için taviz vermelerini onaylamadı.

Hayatının sonunda kadar bir anarşist ve feminist düşüncelerinden vazgeçmedi.Emma Goldman 1940 yılında öldü ve Haymarket İsyanı sonu ölenlerin yakınına gömüldü.

Emma-Goldman300

Duygu Gencer

Hacettepe Sanat Tarihi öğrencisi.

1 Comment

  1. KAAN

    10 Mart 2015 at 21:50

    Kaleminize sağlık Duygu Hanım, siyasi geçmişi bu denli kuvvetli kişiliklere ilişkin biyografi yazılarınızın devamını bekliyorum, tebrikler çok güzel bir yazı olmuş

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Kim Kimi Ne Kadar Anlayabilir Ömür Hanım?

’’Oysa ben bir akşamüstü oturup turuncu bir yangının eteklerine yüreği avuçlarımda atan bir can yoldaşıyla dünyayı ve kendimi tüketmek isterdim....

Kapat