Aşk ve Gurur / Jane Austen

“Başkaları tarafından korkutulmayı kabul etmeyen bir inatçılığım vardır. Beni korkutmaya yönelik her girişim cesaretimi arttırır”  Şeklinde bir cümle düşünün bu cümle 1813 İngiltere’sinden bir kadına ait… Daha doğrusu 21 yaşında bir dünya klasiğini yazan bir kadına.

Yani Jane  Austen’e. Austen  diyince aklımıza gelen ve dünya klasiklerine adını altın harflerle yazdıran çağının en farklı romanıdır  Aşk ve Gurur…  O zamanki İngiltere folklörüne keskin bir eleştiridir.  Ayrıca  Bay Darcy karakteriyle bir kadın gözünden en çarpıcı şekilde ortaya konulan karakter yaratma özelliğine  sahiptir Austen.

Aşk ve Gurur kitaba ilk sayfadan itibaren  önyargıyla başlıyoruz. Taşralı ve fakir kız Elisabeth yani Lissy ve  zengin  Bay  Darcy sayfaları okurken Bay Darcy’nin küstah, kibirli ve soğuk olduğunu düşünüyoruz  lakin Jane Austen bunu bilerek yapıyor bize, hepimizde bulunan ön yargıyı ortaya çıkarıyor ve sonra güzelce yıkıyor. Elisabeth karakteri ise karşımıza kitap okuyan düşüncelerini savunmaktan korkmayan zeki ve coşkulu biri olarak çıkıyor.  Elizabeth yalnızca Austen’ın en çok sevdiği kadın kahramanı değil, aynı zaman bütün İngiliz edebiyatının en çok ilgi uyandıran kadın roman kişiliklerinden biridir.

Jane  Austen  Aşk ve Gurur romanını yazdığında henüz  21 yaşındaydı. Hala bekardı 1813 İngiltere’sinde 20 yaşına gelmişseniz ve evlenmemişseniz size evde kalmış gözüyle bakılıyordu. Hatta iyi bir evlilik için varlıklı bir koca arayışına giriliyor herkes birbiriyle kıyasıya zengin koca bulma yarışına giriyordu. Jane Austen hiç evlenmedi…

Kitap 5 kız kardeş Jane, Elisabeth, Kity, Lydia, Mary ve onları zengin eşlerle evlendirmek isteyen annesi Bayan Bennet’in tatlı sert çatışmaları ile başlıyor ve  verilen balo ile herkesin düzeni yerinden oynuyor baloya gelen  Bay Bingley ve arkadaşı Bay Darcy herkesin ilgisini üzerlerine topluyorlar. Jane ile Bingley’nin  yakınlaşması Bay Darcy’nin küstah tavırları okuyucuları adeta bir ikileme sürüklerken Jane Austen aslında hepimizin ne kadar ön yargılı olduğunu görünen çoğu şeyin aslında göründüğü gibi olmadığını Bay Darcy karakteriyle gözler önüne sererken  Wickham karakteri ile hepimizi ters köşe yapıyor. Austen ayrıca genç yaşına ve bulunduğu çevreye göre oldukça zıt diyaloglar ile  çağının ne kadar ilerisinde farklı ve duyguları en saf, en içten halleriyle ortaya koyuyor. Kitaptan bazı alıntılar ile Jane Austen’in dünyasına biraz daha girecek olursak:

“…Acaba şiirin aşkı körelttiğini ilk kim keşfetti, merak ediyorum!”

“Ben de şiirin aşkın gıdası olduğunu düşünürdüm,” dedi Darcy.

“Bahsettiğimiz, ayakları yere basan, sağlam, güçlü bir aşksa, evet. Zaten güçlü bir aşkı her şey besler. Ama söz konusu geçici, basit bir sevdaysa, eminim tek bir güzel şiir onu yok etmeye yeter.”

Austen,  tahlillerinde ne kadar başarılı olduğunu gözler önüne seriyor:

Gerçek mutluluğun başlaması için başka bir zamanı beklemeli , dilek ve umutlarını başka bir noktada toplayarak , şimdilik bekleyişin zevkiyle avunmalı ve kendini yeni bir hayal kırıklığına hazırlamalıydı .

Hata yapma ya da başkalarını mutsuz etme kastı olmadan da hata yapılabilir ve üzüntü verilebilir. Düşüncesizlik, başka insanların duygularına karşı dikkatsizlik, kararsızlık da aynı işi görür.

Gurur ve önyargı farklı şeyler, ama sık sık aynı anlamda kullanılıyorlar. İnsan gösteriş düşkünü olmadan gururlu olabilir. Gurur daha çok kendimizle ilgili görüşümüze bağlıdır,gösteriş ise bizim hakkımızda başkalarına ne düşündürtmek istediğimize.”

-İnsanların ahmaklıklarını, kötülüklerini gereğince çabuk unutamıyorum ya da bana yönelik kabalıklarını. Kimse duygularımı kolay kolay kışkırtamaz. Yaradılışım için kinci diyebiliriz belki… Birinden bir kez soğuyunca ilelebet soğurum.

 “Gerçekten sevdiğim pek az insan var; hele saygı duyduğum daha da az insan var. Dünyayı tanıdıkça hoşnutsuzluğum daha da artıyor; her geçen gün insan karakterinin tutarsızlığına ve akıllı, duygulu görünenlere bile güvenilmeyeceğine olan inancım güçleniyor.”

Aşk ve Gurur kitabından  bazı  örnekler verdik Jane Austen’nin düşüncelerini  daha yakından  görebilmek için.

Ayrıca kitabın birçok filmi çekilmiştir. Fakat en dikkat çekeni başrollerini  Keira Knightley ve Matthew Macfadyen paylaştığı 2005 yapımı olmuştur. Rosamund Pike bu filmde oynayabilmek için Harry Potter filmi için teklif edilen  Rita Skeeter rolünü reddetmiştir.

 

Berna Sakman
Psikolojik Danışman
Sanat Karavanı Yazarı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Pablo Picasso’nun Yaşlı Gitarist’indeki “Gizli Kadın”

20.yüzyılın önemli ressamlarından olan Picasso, Paris’teki sanat yaşamında resimlerinde belirgin olarak mavi renge yer vermiştir. “Mavi Dönem” denilen bu dönemde...

Kapat