Bedeni Fotoğrafa Dönüştürmek Cindy Sherman

Fotoğraflarda karşımıza hem fotoğrafçı hem de model olarak çıkan Cindy Sherman, uzun yıllar çalışmalarında seyirlik nesne olarak kadın algısını işledi. Feminist algı üzerine vurgu yapan Amerikalı sanatçının, yüzlerce kendisini kullandığı kadın, hatta bazen de erkek canlandırması vardır, ancak bunların hiçbirisi Cindy Sherman’ın gerçek anlamda bir otoportresi değildir. Kendi deyişine göre Sherman fotoğrafları kadın stereotipleri ile ilgilenir, ancak bu sterotipler onun kadınları nasıl gördüğünü değil, erkeklerin kadınları nasıl gördüğünü yansıtır.

Cindy Sherman - Untitled Film Still #35 (1979)

İnsan bazen çaresizlikten, bazen sulugözlü bir duygusallıktan boğazının düğümlendiği anlar vardır. İşte ben öyle karmaşık duyguları nakletmek istiyorum. Kendi bağımsız varlığına kavuşabilmesi için fotoğrafın kendini aşabilmesi, öte yandan gösterilen imgenin de gösterildiği mecranın ötesine uzanabilmesi gerekir.

cindy_sherman_untitled_film_still_d5374063h

Sherman, sanatın yoğun medya toplumu ve bu toplumun televizyon, sinema, fotoğraf gibi araçlarla nasıl var olduğuna odaklanmaya başladığı ve hızlı bir şekilde yayılan popüler kültürün ikonlarının yeniden tanımladığı dönem içerisinde sanat kariyerine başladı.

New York Eyalet Üniversitesi’nde sanat okuduğu yıllarda fotoğrafa yöneldi. kılık değiştirme ve makyaj ile görünüşünü değiştirerek otoportrelerini çekmeye başladı. 1977’de ulusal sanat bursu kazandıktan sonra New York’a yerleşen Sherman, 1977-1980 döneminde, filmlerde kadınlara verilen klişe rolleri sorgulayan, model olarak kendisini kullanarak fotoğrafladığı “İsimsiz Film Kareleri” serisi ile sanat çevrelerinde tanındı.

Untitled_Film_Stills_Cindy_Sherman_21

1970lerde başladığı isimsiz “Film Karaleri”, Sherman’ın B sınıfı Hollywood film karelerini yeniden yarattığı, kedini çektiği, dolayısıyla öznesi ve nesnesi olduğu bu fotoğraflar, popüler kültürün şekillendirdiği kadın imgesini sorgular. Kimliğin kaygan zeminde kurulan ve bozulan bir olgu olduğunu düşündürür.

“İsimsiz Film Kareleri” serisinde fotoğrafların konusu olan kadınlar  1950 ve 1960’lı yılların reklamlarından yada televizyon dizilerinden alınmış sahneler gibidir. Cindy Sherman’a göre: “Cinsel organları kullanarak, sevimli ya da şok edici resimler etmek kolay…Zor olan acı keskin yine de açık seçik görüntü elde etmek.

Ben resimlerinde kendimi değil, kendiliğinden dile gelen duyguların cisimleşmiş halini göstermeye çalışıyorum. Modelin kim olduğu, herhangi bir ayrıntının olası simgeselliği kadar ilginç olabilir, ama o kadar.

cindy-sherman-untitled-film-still-2-1362164151_b

Sherman, kendisini de model olarak kullandığı daha sonraki çalışmalarında erkek dergilerini, çocuk masallarını, moda dünyasını, sanat tarihindeki önemli imgeleri işledi. Son dönem işlerinde büyük boy renkli baskılarla vitrin mankenleri, tıbbi protezler, cinsel yardım araçları, plastik vücut parçaları, maskelerle hazırlanmış cinsel ilişki mizansenleri ya da kusmuk çöp resimleri gibi  konulara ağırlık verdi.

Karakterleri hazırlarken, neye karşı çalıştığımı belirlemem önem taşıyor; insanların bütün o makyajın ve perukların altında yine ortak paydayı arayacaklarını unutmamam gerekiyor. Oysa ben insanlara kendimi değil, onların kendileriyle ilgili bir şeyi göstermeye çalışıyorum.

Fotoğrafların benimle ilgiliymiş gibi algılanmasından, aslında kendini ne kadar beğenmiş ve narsist biriymişim gibi bir yanlış izlenim doğmasından çok korkuyorum. Sonra da o kadar kişiyi nasıl kandırabiliyorum diye merak ediyorum. Aslında dünyadaki en aptal şeylerden birini yapmıyor muyum? Bir çocuk gibi giyinip, eline fotoğraf makinesini alıp, güzel resimler oluşturmaya çalışıyorum. Ve insanlar buna tav oluyorlar. ( Bir an için yaptığımın o kadar da büyük bir meydan okuyuş olmadığı hissine kapılıyorum.) İzleyicinin ilgisi arttıkça insanın kendi sanatına inanç duyması giderek zorlaşıyor.

cindy-cherman-untitled-

cindy-sherman-untitled-

 

 

Sevil Ateş

MSGSÜ Sanat Tarihi bölümü mezunu.
Kültür sanat editörlüğü ve yazarlığı yapıyor. Tiyatro ve performatif sanatlar ile uğraşıyor.
Sanat Karavanı Yazarı.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Leonard Cohen’in Ölüm Sebebi Açıklandı!

7 Kasım'da hayatını kaybeden ünlü yazar, şair ve müzisyen Leonard Cohen'in ölüm sebebi açıklandı. Ailesi, Cohen'in ölümünü 10 Kasım tarihinde...

Kapat