Bir İftira Trajedisi: Othello&Desdemona

Söz konusu aşk ve trajedi olduğunda hemen hemen herkesin aklına Shakespeare’in “Romeo ve Juliet” isimli eseri gelir. Fakat ben, 4 yılını İngiliz Edebiyatı’na vermiş biri olarak Shakespeare’in en önemli aşk içeren trajedisinin “Othello” olduğunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim.

“Othello”yu Shakespeare’in diğer eserlerinden ayıran en büyük özelliği başkarakterinin -olağandışı bir şekilde- Avrupalı değil de Arap olmasıdır. Buna ek olarak, Shakespeare diğer eserlerinde görünenin aksine kral, prens veya “asil” diye adlandırılan, kan bağıyla geçen topluluğa ait olmak yerine, emekleri sayesinde önemli mevkiye gelmiş birini ana karakter olarak kullanmıştır.

Othello görev aldığı yörede şehrin senatörü olan Brabantio’nun, güzelliği “Eşsiz bir güzellikte ve çekicilikte, anlatımlara, şiirlere sığmayacak üstünlükte, Tanrı onu öyle seçkinliklerle donatmış ki, en usta övücüler bile yorulur onu övmekten.” Cümleleriyle dillerden dile destan olan kızı Desdemona’ya gönlünü kaptırır. Desdemona’ya olan aşkını Othello “Âşık olmasaydım eğer Desdemona’ya, denizlerin tüm hazinelerini vereceklerini bilsem de bekârlığın sultanlığından ayrılıp sokar mıydım başımı sıkıya?” sözleriyle belirtir. Bu duruma ilk başta Desdemona’nın babası karşı çıkar ama kızının da Othello’ya yüreğini açmış olduğunu öğrenince “Olanlara inanmanın acısını duyuyorum şimdiden.”cümlesiyle çaresizliğini vurgular. Othello’nun Desdemona’ya büyü yaparak kendisine âşık ettiği iddialarına “Öyle parlak sözler söyleyemem ben, dokunaklı cümlelerle yumuşatamam yürekleri .Anlattıklarımı doymak bilmez kulağıyla yutardı sanki. Söz edip çektiğim acılardan gençliğimde, sık sık baştan çıkardım gözyaşlarını. Emeğimin karşılığını da aldım hikâyem bittiğinde, öyle bir içini çekti ki dünyalara bedeldi.O, beni başımdan geçen tehlikeler için sevdi, ben de onu anlattıklarıma acıdı diye. Kullandığım tek büyü bu işte.” şeklinde karşılık verir. Bu sözler üzerine Othello’nun ve Desdemona’nın aşklarını onaylamak dışında yapılacak bir şey yoktur.

desmona-shakespeare

Evlilikleri herkesçe kabul görüldükten sonra Othello mutluluğunu ifade ettiği, “Ah benim ruhumun sevinci! Bu huzur gelecekse her fırtınadan sonra varsın kopsun kasırgalar ölümü diriltinceye kadar! Varsın güçlükle yol alan gemi tepelere tırmansın Olympos kadar yüksek dalgalarla ve sonra cenneti cehennemden ayıran uçurum derinliğine insin! Ölüm en büyük mutluluk olurdu eğer ölseydim şimdi, öyle mutluyum ki şu anda bu huzuru duyacağımı sanmam geleceğin bilinmeyen yazgısında.”cümlesine; Desdemona, “Günler geçtikçe artsın huzurumuz da, sevgimiz de.”diyerek karşılık verir.

Othello’nun Brütüs’ü diye bilinen Iago ise bu durumu “O (Desdemona), herkesin olan hava, su, ateş ve toprak kadar verimli ve cömert bir doğaya sahiptir. Othello’nun ruhu zincirlidir Desdemona’nın aşkına.” şeklinde özetler. Iago gerek Desdemona gibi bir karısı olduğu için gerek Othello’nun tırnaklarıyla kazıyarak ulaştığı mevkisini hak etmediği düşüncesi yüzünden yaveri Cassio aracılığıyla Othello’yu arkasından vurur. “Kıskançlık, etiyle beslendiği avla oynayan yeşil gözlü bir canavardır.” diyen Iago, önce Cassio’yu ardından Cassio ile ilişkisi olduğunu iddia ettiği Desdemona’yı Othello’nun gözünden düşürür.

desmona-othello

“Yansa da ruhum cehennem ateşinde, seni yine seveceğim! Sevgim yok olur ancak kıyamet günü ile birlikte.” cümlesini bu iftirayla çabuk unutan Othello, önce Desdemona’yı sonra Cassio’yu öldürerek intikam almayı kafasına koymuştur. “Nasıl Karadeniz’in buzlu, durmayan akıntısı geri dönüşü olmayan bir yolda dosdoğru boylarsa Boğaz’dan Marmara’yı, benim kanlı düşüncelerim de öyle ilerleyecek. Asla dönmeden geriye, güçten kesilip alçalarak asla aşka doğru dönmeyecek. Ta ki büyük ve müthiş bir intikam hepsini yutuncaya kadar.”şeklinde öfkesini ifade eden Othello’ya karşın Desdemona,“Eğer dün de bugün de yarın da sürmezse ona olan sevgim sonsuza kadar; hayatı besleyen, mutlu kılan her şey büyük bir lanet gibi terk etsin beni! İnsafsızlığın elinden çok şey gelir, onun insafsızlığı da canımı alabilir, ama asla lekeleyemez benim sevgimi.Sevgim o kadar büyük ki ona; sertliğinde, azarında, öfkesinde bile, bir çekicilik, bir sevimlilik var.” cümleleriyle Othello’ya aşkını vurgular.

Tüm bunlara karşın, gözü intikamla bürünmüş Othello, Desdemona’yı öldürmekten başka hiçbir şey düşünmez. Tanrıça Diana’ya benzeyen vücudunda iz kalmasın diye bir gece yastıkla boğar güzellik abidesi karısını. Desdemona bu dünyayı terk ettikten kısa bir süre sonra hanımını görmeye gelen Emilia tüm o iftiraların asılsız olduğu ve bunları yapanın Iago olduğunu söylese de artık her şey için çok geçtir. Gerçeği öğrendikten sonra “Kim egemen olabilir ki yazgısına? Ah, talihsiz kadın! Soluksun giydiğin ak giysiler gibi! Kıyamet günü buluştuğumuzda bu masum bakışın cennetten fırlatıp atacak ruhumu.”diyerek pişmanlığını belirten Othello, yalan ve düzen dünyasına yenilir.

 

Görsel Kaynakları:

http://paintingandframe.com/

http://www.shakespeare-online.com/

http://www.polyvore.com/

 

Merve Akyiğit

Hacettepe Üniversitesi İngiliz Edebiyatı mezunu. KitapMeskeni’nde yazarlık, SabitFikir’de ve Organikİnsan’da çevirmenlik, DedalusKitap’ta editörlük yapıyor.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Yanlışlıkla NASA’yı Hackledi

ABD'nin istihbarat birimlerinden Ulusal Güvenlik Dairesi NSA'nın bütün dünyada iletişim sistemlerini izlemesini protesto etmek için harekete geçen bir hacker, NSA...

Kapat