Bir İstanbul Yazarı: Sermet Muhtar Alus

İstanbul’un tarihi ile ilgilenen herkesin elinden hiç değilse bir kez olsun geçen, efsanevi nitelikte bir “İstanbul Ansiklopedisi” vardır. Yazarı Reşat Ekrem Koçu’nun ömrü yetmediği için “G” harfine kadar çıkabilen ansiklopedi, fasiküller halinde basılmış; daha sonra külliyat haline gelmiştir. İstanbul sokaklarından tarihi yapılarına, tarihi şahsiyetlerine, sanatlarına değin sayısız konuya temas eden Koçu, bu maddelerin içini kendi anılarıyla, dostlarının hatıralarıyla da doldurmuştu. Bu dostlarından biri de Sermet Muhtar Alus idi.

Tıpkı Reşat Ekrem Koçu gibi kendini İstanbul yazınına adayan Sermet Muhtar da en çok şehir yazılarıyla bilinir. Koçu, meşhur İstanbul Ansiklopedisinde Sermet Muhtar Alus’a da bir madde ayırmıştır. “Büyük muharrir; eserlerinde, İmparatorluğun son asrındaki İstanbul hayatından zengin sahneler nakleden velud bir kalem (…) nesli gittikçe azalan serâpâ zerâfet, mücessem sâfiyet, irfan ve malumatıyla denk feragat ve mahviyet sahibi bir İstanbul çocuğu” dediği yazarın adında geçen Sermet (aslında Sermed) ebced hesabıyla Kamerî takvimdeki doğum yılı olan 304 yılını gösterir. İlk Türk müzecilerinden Ahmet Muhtar Paşa’nın oğludur. Hanımlara Mahsus Gazete’de yazıları çıkan annesi Fatma Kevser Hanım’dan da en az babası kadar etkilenmiş olmalıdır.

masal-olanlar-sermet-alus

Çocukluk yaşlarından itibaren hatıralarını yazan, resimler çizen Sermet Muhtar Alus, gençliğinde çevirilere merak salar ve yaptığı çeviriler, genellikle gazetelerde ve daha sonra da kitaplaşarak basılır. Bunların arasında en çok piyesler yer tutar. Türkçe-Fransızca sözlük yazmışlığı da vardır; babasının müzesinin rehber kitabını çıkarmışlığı da… Ama en çok İstanbul yazıları yer etmiştir hayatında: 30 Sene Evvel İstanbul, İstanbul’u Tanıyalım, İstanbul’u Dolaşırken, Masal Olanlar, 40 Yıl Evvelkiler, 75 Sene Evvel İstanbul, Eski Günlerde gibi yazılarında hep nostalji İstanbul’unu sunar, eski İstanbul’u arar.

istanbul-kazan-ben-kepce-sermet-alus

Kıymeti bilinmeyen yazarlardan olan Sermet Muhtar aslında unutulamayacak kadar değerli. İletişim Yayınlarının yayınladığı “Sermet Muhtar Alus Kitapları” serisi, eski İstanbul günlerini arayanlara, öğrenmek isteyenlere, özlem çekenlere göre… Bir göz atmakta, fazlasını yapıp satır satır geçmişi anmakta yarar var.

eski-gunlerde-sermet-alus

 

Hülya Utkuluer

Marmara Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldum. Cumhuriyet dönemi müzeleri hakkında bir yüksek lisans tezi hazırladım. Şu an bir müzede (Cumhurbaşkanlığı Celal Bayar Müzesi) müdür yardımcısıyım ve ayrıca tarih doktorası yapıyorum. Seyahat etmek, okumak, yazmak, yeni tatlar denemek, fotoğraf çekmek ve müzeler ilgi alanlarım arasında.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Göle Kıyısı Olmak Deyişine Yeni Bir Boyut Kazandıran Yarımada: Gölyazı

Bursa-İzmir yolu üzerinde ilgi çekici coğrafi biçimi ile Ulubat Gölü’nde bir yarımada Gölyazı. Roma dönemine kadar uzanan tarihi ile suya...

Kapat