Bir Sistem Eleştirisi Olarak “Sarmaşık”

Tolga Karaçelik’in senaristliğini ve yönetmenliğini üstlendiği 2015 yapımı Sarmaşık filmi son dönemde Türkiye Sineması’nın klasikleşmeye yüz tutan yapımları arasındaki yerini aldı. Yerel festivallerde birçok ödül alan filmin oyuncu kadrosunda Nadir Sarıbacak, Özgür Emre Yıldırım, Hakan Karsak ve Kadir Çermik gibi isimler yer alıyor. Film bir gemide geçiyor. Armatörünün iflasını açıklamasıyla gemi Hindistan açıklarında demir atıyor. Bu süreçte gemide kalan bir kaptan, üç gemici, bir usta gemici ve bir kamarotun arasında geçen hiyerarşik çatışmalar ve bireysel bunalımlar anlatılıyor.

Film bize kapitalist sistemi bir mikro dünya üzerinden oldukça çarpıcı bir dille anlatıyor. Ayrıca güncel siyasete göndermeleriyle ve bu göndermeleri işleyiş tarzıyla yer yer haber bülteni kokusu yayıyor ya da “aaa! bu bizim … değil mi?” dedirtiyor. Karakterler belli kitleleri ya da grupları niteleyecek şekilde yaratılmış. Cenk ve Alper’de keş, başına buyruk kitlenin izlerine rastlarken İsmail’de dindar, Nadir’de itaatkâr ya da kimseyle tartışmayıp herkesle iyi olma gayretindeki kitleyi görmekteyiz. Kürt karakteri de kürtleri temsilen filmde vücut buluyor. Bahsi geçen Kürt’ün adını film boyu duymuyoruz. İri yarı, güçlü, sessiz, çalışkan ve sonrasında bir hayalet olarak filmdeki varlığını sürdüren bir yapıda.


Hiyerarşik yapının çatırdaması ve yıkılması süreci göze çarpıyor. Kaptanın gemiyi terk etmeme isteğiyle çalışanların eve dönme talebinin çatışması temel mesele. Bu süreci oluşturan dinamikler ve tetikleyen etmenleri görüyoruz. Armatörün iflasından sonra zaman kavramının ortadan kalkmasıyla açığa çıkan, içten içe herkes tarafından hissedilen ama kaynağı bulunamayan sıkıntı, yerini kişisel çatışmalara bırakıyor. Kişisel çatışmaların olabilecek her şekilde gerçekleşmesi ve sorunun hâlâ ortadan kalkmayışı esas soruna en yakın kaynağa yani kaptana giden yolları gösteriyor.  Bu noktada kişisel sorun olarak atfedilen her şeyin anlamsızlaştığı ve düşmanın tek ve ortak olduğu kanaatine varılmasıyla film noktalanıyor.

 

Okumadan geçmeyin:

Saf Sinema | Asghar Farhadi

 

Aytaç Kopal
Pamukkale Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Sanat Karavanı Yazarı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Okunduktan Sonra Toprağa Ekilebilen ve Ağaca Dönüşen Kitap Yayımlandı!

Arjantin'de özel yöntemler kullanılarak, ağaçtan elde edilen kitabın tekrar ağaca dönüşmesi sağlandı. 'Babam Ormandaydı (Mi Papá Estuvo en la Selva)'...

Kapat