Çıplak Ayaklarıyla Duvarları Yıkan Bir Kadın: Patti Smith

Kapıyı sertçe çarptı dünyanın yüzüne, arkasını döndü ve koştu çıplak ayaklarıyla. Yakalanacağını biliyordu bir yerde, yine de bakmadı ardına. Elini götürdü kalbinin üstüne, tükenmeyen ağrısıyla evrenin tüm günahlarına güzellik katmaya başladı sesiyle.  Onunla yürümek istiyorsanız koşmalısınız, ayaklarınıza batacak olan camları umursamadan daha güzele koşmalısınız.  Elinizi tutacaktır sancılı sevgisiyle.

patti-smith-4

Patti üzerine bir şeyler  yazacak haddi bulması insanın kendisinde ne ukalalık dedim kendi kendime.  Fakat aktarılması gerektiğine inanıyorum güzelliklerin. Öyleyse sakınmak, saklamak niye?

patti-smith-2

Koca bulamayacak kadar çirkin olduğunu düşünen babasına, hiç istemediği halde okuduğu öğretmenliğe, isteği dışında gerçekleşen hamileliğine -evlatlık vererek-  sırtını döndü, yola koyuldu.  Şans eseri eline geçen parayla New York’a gitti. Orada sanatının arayışına çıktığı yolculukta el ele olacağı Robert Mapplethorpe ile tanıştı.  Robert ile Just Kids kitabına konu olan, birkaç kelimeyle anlatmanın büyük haksızlık olacağı bir bağ kurdu.  New York’ta birlikte hayata tutundular, çoğu zaman sokakta ve açtılar. İş buldukları zaman durumları nispeten düzelse de hiçbir zaman çok rahat bir hayat yaşayamadılar birlikte. Robert’ın ciddi bir hastalığa yakalanmasıyla bu günler yerini daha da zor zamanlara bıraktı. Bulundukları yer Robert için hiç uygun değildi, etraf pislik içinde; esrarkeşler ve evsizlerle doluydu. Onları bu sefil durumdan kurtaracak gönülden bağlı oldukları sanatlarıydı. O dönemde sanatsal çalışmaların teminat gösterilmesiyle ancak ikamet edilebilen bir yer vardı, Chelsea Hotel.  Patti de Robert ve kendisine ait olan çizimler ile bu otelde bir oda bulmayı başardı.  Bu otel onların en büyük şansıydı belki de, zira sıradan bir beton yığınından çok daha fazlasıydı burası.

patti-smith-3

Bir gün Chelsea’nin lobisinde ona merakla yaklaşan biri vardı, şiirlerini okudu Patti’nin ve ondan bir şarkı yazmasını rica etti.  Bir daha karşılaştığımızda şarkı yazmış olmanı istiyorum, dedi; belki bu cümle Bob Dylan’ın ağzından çıkmamış olsaydı bu kadar değerli olmazdı..  Patti bunu bir ödev saydı, ve yazdı:

patti-smith-5

Ölüm, bir hanımefendinin elbisesi gibi koridorda yerleri süpürerek gelir

Ölüm, en iyi pazar kıyafetiyle otoyolda araba sürerken gelir

Ölüm gelir, elimden bir şey gelmez

Ölüm giderken arkada bir şeyler kalmalı

Kaynağı bilinmeyen bir yangın bebeğimi benden aldı.

patti-smith-6

Bundan sonra hep yazmaya devam etti, ve  şiir okumalarına başladı. Janis ile tanışmasıyla müziğe olan bağı kuvvetlendi.  Yaşadığı sancılı dönemin meyvesi  müzik grubunu kurmasıyla kendini gösterdi. Müzik tarihinin en iyi albümlerinden biri olan Horses’ı kaydetti. Çıkardığı albümün zaman içerisinde ikonlaşacak kapak fotoğrafı  da Robert’a aitti. Robert’ın da kendilerine kapıların açıldığı bu süreçte şansı yaver gitmiş ve fotoğrafçılık için önemli adımlar atmıştı. Her şey olumlu yönde seyrederken Robert ile bağları hiçbir zaman kopmasa da Patti’nin müzik kariyeri onları uzaklaştırmıştı. Yine de Patti’nin tanımıyla ne kadar uzak olurlarsa olsunlar birbirlerine yürüyüş mesafesindeydiler. Patti 1979 baharında yeni hayatına yeni bir adamla devam etti.

Ayrılığın üzerinde yılların geçmesiyle Patti ikinci kez  anne olacağı haberini alırken, Robert’a  da aids teşhisi konmuştu.Bu durum her ikisi üzerinde de yıkıcı bir etki yarattı. Kızının doğumunun ardından Robert’ın kırk birinci yaş günü için onu ziyarete gitti. Robert onların aile portlerini çekti defalarca, Patti kızı Jessie’i kucağına aldığı sırada onu durdurdu ve Patti için son kez deklanşöre bastı. Robert 9 Mart 1989’da yaşama veda etti.

Küçük zümrüt kuş uçup gitmek ister.

Eğer avucumu kaparsam, kalmasını sağlayabilir miyim?

Küçük zümrüt ruh, küçük zümrüt göz.

Küçük zümrüt kuş, veda etmek zorunda mıyız?

patti-smith-7

Patti sanatı hayatıyla bütünleştirmiş  yazmış, çizmiş, söylemiş olağanüstü bir kadın. Sanatı için yollara düşmüş, tüm sanrılara rağmen Robert Mapplethorpe  ile el ele olduğu bu yolculuktan vazgeçmemişti.  Patti hala yaşıyor, hala nefes alıyorken dünyadan çok daha fazlasını hak eden bu eşsiz kadını tanımak için geç kalmayın. Bir Gloria açın ve ‘’Dikkat edin ruhlarınızı sergilerken, neyiniz varsa ortalığa dökmeyin.’’

Üstünden geçen onca zamana rağmen eskimeyen, güzelliklere ilham olan tüm yaşamlara saygı ve sevgiyle.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
RAZOR Röportaj

Merhaba. Sizi uzun zamandır takip ediyoruz. Hatta yakın zamanlarda yapmış olduğunuz Pearl Jam gecesine bile katıldık. Gerçekten Türkiye’de dinlenmeye değer...

Kapat