Damien Hirst ve “Pahalı” Sanatı

Hoşumuza gitsin ya da gitmesin, sanat hemen hemen her dönemde metalaştırılmıştır. Hatta birçok sanat eseri aynı zamanda düpedüz bir yatırım malzemesidir. Bundan daha birkaç yıl önce Çin’de gayrimenkul piyasasının çöküşüyle sanat piyasası yükselişe geçmiş ve yatırım yapmak isteyen insanlar müzayede ve ticari galerilerden bir dolu sanat eseri almaya başlamıştı. Bu durum yalnızca Çin’e özgü de değil, pek çok sanat koleksiyoncusu bunu yapıyor. Bir yandan sanatın değerinin parayla ölçülmesinin doğruluğu hala tartışılırken; bir yandan da koleksiyoncular, müzayede evleri ve sanatçılar sanat üzerinden büyük paralar kazanıyor. Bu piyasanın gelmiş geçmiş en çok kazanı  ise yıllardır kiminin övüp kiminin yerdiği, sanat sahnesine adımını attı atalı gündemden düşmeyen, onca olumsuz eleştiriye rağmen işleri hiçbir zaman alıcısız kalmayan İngiliz sanatçı Damien Hirst.hirst

Damien Hirst 7 Haziran 1965 doğumlu. 90’lı yıllarda ortaya çıkan, ve o yıllarda İngiliz sanat piyasasını ele geçiren, Young British Artists isimli sanatçı grubunun en önemli ve en ünlü üyesi. Sanat eğitimine Leeds Sanat ve Tasarım Koleji’nde başlamış ve ardından Goldsmiths, Londra Üniversitesi’de Güzel Sanatlar  eğitimi almış. Hirst’in başarı ve şöhret hikayesi, ünlü müzayede evi sahibi Charles Saatchi’nin onu keşfetmesiyle başlamış. Saatchi, 1991 yılında Hirst’e üreteceği işler için fon sağlamaya başlamış. 1992’de Charles Saatchi, kendi galerisinde ilk Young British Artists sergisini açmış ve bu sergide diğer üyelerle beraber Hirst’ün işleri de yer almış. Hirst’ün yapıtları daha ilk sergisinde ilgi görmeye başlamış ve büyük meblağlara satılmış. Fakat bu durumda, fiyat etiketlerinde yazan rakamları belirleyenin Hirst değil Saatchi olduğu da belirtilmeli. Ardından, 1993 yılında Mother and Child Divided isimli işiyle kendine Venedik Bienali’nde yer edinmesiyle adını uluslararası sanat alanında da duyurmuş ve bununla beraber sanat camiasındaki varlığı resmiyet kazanmış.

OB-SJ256_0326hi_G_20120326143815Ölüm teması, Damien Hirst’ün hemen her işinde kendini gösteriyor. Özellikle ölü hayvan bedenlerini, çürümeyi önleyici kimyasal bir bileşen olan formaldehit ile dolu camdan hazneler içine yerleştirdiği işlerinde oldukça yoğun. Damien Hirst bu işleri için hayvan cinayetinin meşrulaştırılmasına kadar giden ağır eleştiriler alsa da ne Hirst’ün üretiminin ne de bu üretimlerin alıcılarının sonu gelmiyor. Örneğin; bu işlerden bir tanesi olan The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living (“Yaşayan Birinin Zihninde Ölümün Fiziki İmkansızlığı”) formaldehit içindeki bir köpek balığı cesedinden oluşuyor. Bu eser 2004 yılında 8 milyon dolara satılmış ki bu rakam Hirst’ün işlerinin güncel fiyatlarına oranla oldukça düşük. Bu yıl satışa çıkan Golden Calf isimli toynak ve boynuzları altın suyuna batırılmış formaldehit içindeki bir hayvandan ibaret olan işine 18,5 milyon dolar değer biçildi ve bu iş daha da yüksek bir fiyattan alıcı buldu. Damien Hirst’ün bir başka ünlü işi de 51 milyon euro değerindeki For The Love of God. Bu eser ise üzeri elmaslarda kaplı bir kafa tasından oluşuyor.Hirst-Love-Of-God

Damien Hirst’e yönelen olumsuz eleştirilerin bir başka odak noktası da emek ile ilgili. Hirst’ün işleri, içerisinde yaklaşık 180 adet stajyerin çalıştığı atölyesinde üretiliyor. Hatta söylenene göre işlerinin çoğuna eli bile değmiyor. İşlerinin içinde zihinsel bir emeğin olduğuna zaten inanmayan kesim, ortada fiziksel bir emek de olmayınca eleştiri oklarının uçlarını iyice sivriltiyor ve Hirst’ün aslında bir sanatçı olmadığını iddia ediyor. Pek çok kişinin düşüncesine göre Damien Hirst yalnızca kolay yoldan para kazanmanın yolunu bulmuş, işin içine sanatı alet ederek haksız gelir sağlayan bir iş adamı.

Damien Hirst kimine göre sanat piyasasına değerli katkıları olan başarılı bir çağdaş sanatçı, kimine göre ise Charles Saatchi’nin şişirip önümüze koyduğu bir popüler kültür balonu. Gelecekte nasıl hatırlanır bilinmez fakat sanatının alıcısı da, hakkındaki suçlamalar da yakın zamanda bitecek gibi görünmüyor.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
İşlerinden İstifa Edip Karavanla Dünyayı Dolaşan Çift

Gabriella Hummel (26) yoga hocası, Sandro Alvarez (37) ise gazeteci. İş hayatları canlarına tak edince basmışlar istifalarını ve dünya turuna...

Kapat