Denizli’de Az Bilinen Bir Dünya Mirası: Laodikeia Antik Kenti

Denizli, şehir merkezinin yanı başında, Pamukkale’ye doğru yol alırken önünden geçilip gidilen, az bilinen bir dünya mirasına ev sahipliği yapıyor. 2002 yılından bu yana kazıların büyük bir özveriyle sürdüğü Laodikeia öyle bir kent ki, Anadolu’da inşa edilen en büyük stadyumu, iki tiyatrosu, dört hamamı, 5 agorası yani meydanı, biri haç kilisesi olmak üzere kiliseleri, tapınakları, evleri, sütunlu caddeleri ve daha pek çok kalıntısı ile Denizli’nin en büyük antik kenti…

Laodikeia-Antik-Kenti (2)

Üç tarafı ırmaklarla çevrili bir Batı Frigya şehri olarak kurulan Laodikeia’da en eski yerleşim izleri M.Ö 5500’lü yıllara kadar uzanıyor. Helenistik dönemin Laodikeiası ise, M.Ö 3. yüzyılın ortalarında Seleukos hanedanlığı zamanında, Kral II. Antiokhos tarafından karısı Kraliçe Laodike’ya ithafen kurulmuş.

Laodikeia-Antik-Kenti (3)

Roma döneminde Neokros yani tapınak koruyuculuğu unvanını alan kent, vergiden muaf tutulmuş. Bu dönemde spor, sanat, kültür ve ticaret alanında gelişen şehir Antiokhos ve Theidos gibi antik çağın tanınmış filozoflarını yetiştirmiş.

Laodikeia-Antik-Kenti (4)

M.S 494 yılında geçirdiği deprem Laodikeia’ya ciddi bir zarar vermiş. 600’lü yıllarda meydana gelen diğer iki depremin sonucunda kent tamamen çökmüş. Özellikle suyolları tahrip olmuş ve sonrasında Arap ve Sasani akınlarında su çevreleri daha da zarar görmüş. 13. yüzyıldan itibaren Türklerin eline geçen bölgede, antik çağlardan geriye sadece “Ladik” ismi kalmış.

Laodikeia-Antik-Kenti (5)

Döneminde en şaşaalı yıllarını 1. ve 3. yüzyıllarda yaşayan kentte 4. ve 6. yüzyıllarda da yoğun bir hareket varmış. Özellikle Anadolu’daki 7 önemli kiliseden biri yani Hristiyanlığın ilk 7 kilisesinden biri Laodikeia’da yapılmış ki bugün hac kilisesi diye adlandırılıyor. Erken Bizans döneminde metropol olma seviyesine ulaşan kent dini bir merkez haline gelmiş.

Laodikeia-Antik-Kenti (6)

Bugün 5 kilometrelik bir alana yayılan Laodikeia antik kentinde kazılar Kültür Bakanlığının desteği, Denizli Büyükşehir Belediyesi ve Pamukkale Üniversitesinin gayretiyle sürüyor. Çalışmaların alışılmadık şekilde 12 ay sürmesi, kentin önemini bir kez daha hatırlatıyor ki Bakanlık yeterli kaynak ayıramasa da Belediye masrafları karşılamak için büyük çaba gösteriyor. Başka türlü kazıların 12 ay sürmesi mümkün de değil zaten…

Laodikeia-Antik-Kenti (7)

İstisnai bir biçimde şehirde iki tiyatro var ve şehrin kültür bakımından da bir merkez olduğunu bugün bile hissettiriyor.

Laodikeia-Antik-Kenti (8)

Laodikeia-Antik-Kenti (9)

Laodikeia-Antik-Kenti (10)

Kentin adı bizim için yeni yeni duyulsa da, 2013 yılında 37. Dünya Miras Komitesi toplantısında Unesco tarafından listeye alındı.

Laodikeia-Antik-Kenti (11)

Kazılara başlanmayan ve şehrin dört tarafını çeviren nekropol yani mezarlık alanlarından başka, kazıların hızla sürdüğü alanlar da var. Bunlardan birinde Kasım ayı başında, 494 yılında gerçekleşen depremde yıkılmış olan ve kutsal agorada yer aldığı tespit edilen 6 sütunun 1520 yıl sonra gün yüzüne çıkarıldığını haberlerde duyduk.

Laodikeia-Antik-Kenti (12)

Meraklıları için kazılar ve buluntular, kazı ekibinin gayretiyle http://laodikeia.pau.edu.tr//tr/sayfa/tarihce adresinden yayınlanıyor.

 

Hülya Utkuluer

Marmara Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldum. Cumhuriyet dönemi müzeleri hakkında bir yüksek lisans tezi hazırladım. Şu an bir müzede (Cumhurbaşkanlığı Celal Bayar Müzesi) müdür yardımcısıyım ve ayrıca tarih doktorası yapıyorum. Seyahat etmek, okumak, yazmak, yeni tatlar denemek, fotoğraf çekmek ve müzeler ilgi alanlarım arasında.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
VHS Kasetlerden Tünel Yapmak: Zilvinas Kempinas

“VHS (Vertical Helical Scan)” kasetleri hatırlıyor musunuz? Hani şu 1980 – 90’ların analog video kayıt ve oynatma ortamı olan kocaman...

Kapat