Dünyanın İlk Tapınağı: Göbeklitepe

Tarihe biraz merakı olan çoğu insan Stonehenge’i (İngiltere), Mısır Piramitleri’ni, Machu Picchu’yu (Inka) bilir. Gerek yapı, gerek tarih, gerekse yapım aşamaları olarak çoğu insanın ilgisini çeken tarihi merkezlerdir bunlar. Fakat bunların yanı sıra ülkemizde bulunup en az bu merkezler kadar ulusal ve uluslararası önem taşıyan antik bir oluşumdan, Göbekli Tepe’den bahsetmek istiyorum.

Göbeklitepe, Şanlıurfa’da bulunan bir arkeolojik merkezdir. 1995 yılında keşfedilmiştir. Klaus Schmidt (1953 – 2014) adında Alman bir arkeolog tarafından araştırmalar başlandı ve hala devam ediyor.

Göbeklitepe neden bu kadar önemli ve ilgi çekici?

gobelitepe-tapinagi-2

Çünkü, bu yapı dünya tarihindeki en eski  dini merkez, (ya da) tapınaktır. (yaklaşık 12.000 yıl öncesinden bahsediliyor)

Öncelikle şunu söylemeliyiz ki bu yapılar kesinlikle yerleşim amaçlı kullanılmamıştır. Bu da geriye tek bir sonuç çıkarıyor; bu merkez ayin, tapınma, kutsal sunum amaçlarıyla kullanılmıştır.

Bu merkezde toplam 20 adet olduğu tahmin edilen dairesel, üzeri açık yapı bulunmaktadır. Bunlardan 6 tanesi gün yüzüne çıkarılmıştır. Ayrıca bu yapıların ortak bir özelliği de hepsinin etrafı T biçiminde sütunlarla çevrili ve her birinin merkezinde iki adet T biçiminde karşılıklı sütun yer alıyor olmasıdır. Bu sütunların her biri   3 – 6 metre uzunluğunda ve 20 – 40 ton ağırlığındadır.
gobekli-tepe-tapinagi-3

Bu  illüstrasyon örneğinde sütunlarla o dönemdeki insanlar arasındaki farkı tahmin edebilirsiniz.

Arkeologlar bu T biçimindeki sütunların stilize edilmiş insan tasvirleri olduğunu düşünüyorlar. Bunun sebebi T biçimindeki sütunlarda görülen kol ve el tasvirleridir. Ayrıca bu sütunlar üzerine işlenmiş hayvan tasvirleri ve soyut semboller vardır.  İşte işler burada mistikleşmeye başlıyor; çünkü bu sembollerin farklı farklı anlamları var. Boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, turna ve yaban ördekleri  en sık görülen hayvan tasvirleridir. Taşlar üzerine kazılan bu hayvan tasvirlerinin yanında üç boyutlu kabartma şeklinde yapılan başka betimlemeler de bulundu. Bu betimlemelerin yorumlanması hala devam ediyor.

Göbeklitepe’nin önemini vurgulamak için şunu hatırlatmak istiyorum; eski olarak varsaydığımız yapılardan olan İngiltere’deki Stonehenge M.Ö 3000, yani 5.000 yaşında. Mısır piramitleri M.Ö 2650 yılına ait, yani 4.650 yaşında. Inka’daki Machu Picchu ise M.S 1450 yılına ait, yani yalnızca 550 yaşında. Oysa Göbeklitepe bu kalıntılara kıyasla inanılmaz yaşlı. Tam 12.000 yaşında.

Günümüze kadar esrarengizliğini korumuş olan bu canlı tarihi kendi gözlerinizle görmelisiniz!

2 Comments

  1. Reşit

    03 Ekim 2014 at 13:09

    elinize sağlık çok güzel anlatmışsınız…

  2. Nilhan doğrul

    04 Ekim 2014 at 22:57

    Çok akıcı, tebrik ediyorum. Diğer yazıları bekliyoruz ..

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Krişna Sanat Merkezi

Ankara’nın ilk özel galerilerinden Artisan Sanat Galerisi’nde, galeri müdürü olarak çalışmış olan Krişna Sanat Merkezi’nin sahibi Hülya Koloğlu tarafından, geçmiş...

Kapat