Dünyanın Takdir Ettiği Ama Bizim Haberdar Olmadığımız Bir Müze: BAKSI

Türkiye’nin en küçük illerinden biri olan Bayburt’un Çoruh Vadisine bakan tepesinde, Bayraktar Köyü’nün eski adı olan Baksı ismini taşıyan ve bu ismi dünyaya duyuran müze 2010 yılında kuruldu.

baksi (2)

Büyükşehirlerin haberdar olmadığı göç sorununa bir karşı koyuş olarak Baksı, kurucusu Prof. Hüsamettin Koçan’ın deyimiyle Bayburt’un en büyük sorunu olan gurbet sorununa bir çözüm olarak dünyaya gelmiş. Köyde doğan beş kişiden dördünün bu şehirde yaşamadığı Bayburt için Koçan, “insan odaklı” bir müze kurulmasına öncülük etmiş. Köy çocuklarına yeni bir oyun alanı, köy kahvehanesi yerine yeni bir mekân kurmak için.

baksi (3)

Müze dediğimizde aklımıza gelen koleksiyon, eser, turist, estetik, sanat gibi terimleri saf dışı bırakan bu müzede bir bölgenin kentlileşme çabasını, halkı için mücadelesini görüyoruz.

baksi (4)

baksi (5)

Eser bazında bakıldığında müzede geleneksel ve çağdaş eserler var. Geleneksel eserlere köylü kadınların eli değerken, çağdaş eserler sanatçıları tarafından bu müzeye bağışlanmış.

baksi (6)

Müzede çoğu iş gönüllülük esasıyla işliyor. Müzenin esas amacı ziyaretçi çekmek değil, halka kendin benimsetmek ve halkın da müzeyi sahiplenmesini sağlamak. Kaliteli göçü engellemek adına köyün çocuklarına umut aşılamak; sağladıkları burs ve desteklerle çocukların içindeki sanatçıyı dışarıya çıkarmak ve köy kadınlarına el emekleri karşılığında para kazandırmak…

baksi (7)

Baksı ismi, üstlendiği vazifelerini anlatacak bir anlama sahip aslında. Baksı, Kırgız Türkçesinde Şaman yani koruyucu, şifacı, yardımcı anlamına geliyor. Müze, Bayraktar Köyü’nün ve Bayburt’un koruyucusu misyonunu üstlenmiş.

baksi (8)

2014’te Avrupa’da Yılın Müzesi seçilen Baksı’nın aldığı bu ödül en prestijli müzecilik ödülü. Bunu temsilen 2015 yılı ICOM Uluslararası Müzeler Konseyi toplantısı Temmuz ayında Baksı Müzesi’nde gerçekleştirildi.

baksi (9)

Tüm dünyanın hayranlığını kazanan müze, dünyadan ve Türkiye’den müzecileri ağırlarken, “Bir müze bölgesel kalkınmaya nasıl katkı sağlar?” sorusuna alternatif bir cevap vermeye çalıştı. Müze kurulduğu günden beri başka ödüllere de layık görüldü.

baksi (10)

Bayburt, gerçekten de pek çok ilçeden bile küçük, kolay kolay yolunuzun düşmeyeceği bir şehir. Şehir merkezinde bir saat kulesi, bir Ulu Camii, bir de tepelerden size bakan bir kalesi var. Doğu Karadeniz’de olmanıza rağmen nasıl oluyor da bu kadar dağlık ve yeşili olmayan bir bölgede olduğunuzu sorgulatıyor size.

baksi (11)

Müze bu uzak şehrin de dışında yer alıyor. Yine de kuş uçmaz kervan geçmez denilen bir yere inşa edilmiş bu müzenin kendini Türkiye’ye olmasa bile dünyaya tanıtması takdire şayan bir hadise.

Baksı’ya kolay kolay yolunuz düşmeyecektir ama Trabzon’a, Erzurum’a ve civar illerine yolunuz düşerse siz yolunuzu zorla Baksı’ya çevirin. Bir müze bir şehre nasıl anlam katar görmek ve takdir etmek için.

baksi (12)

Hülya Utkuluer

Marmara Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldum. Cumhuriyet dönemi müzeleri hakkında bir yüksek lisans tezi hazırladım. Şu an bir müzede (Cumhurbaşkanlığı Celal Bayar Müzesi) müdür yardımcısıyım ve ayrıca tarih doktorası yapıyorum. Seyahat etmek, okumak, yazmak, yeni tatlar denemek, fotoğraf çekmek ve müzeler ilgi alanlarım arasında.

1 Comment

  1. Cemil Baykal

    31 Temmuz 2015 at 08:39

    Görmeyi kurulduğundan beri çok istiyorum.Bakalım ne zaman olacak?

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Piksellerin En Güzel Halleri!

Teknolojinin gelişmesinin bir sonucu olarak ekranlarımızdaki piksellerin sayısı arttı, görünürlükleri azaldı. Geçtiğimiz yıl binlerce insanın telefonlarına yüklediği Flappy Bird adlı...

Kapat