Duvarların Sesi Burhan Doğançay

“Şimdi duvarlar tertemiz. Çünkü her gencin bilgisayarı var. Yazacaklarını buralara yazıyorlar. 1970’li yıllarda İstanbul’da bir santimetrekare yer yoktu duvarlarda. Politik mesajlarla doluydu. Şimdi duvarlarda yazan tek şey ‘Buraya çöp dökmeyin. ”

Sokakların ve duvarların bir dili vardır derim hep. Belki de bu dilin sesi olan, nadir insanlardan biridir Doğançay.  Kültürün, siyasetin ve belki de aşkın izlerini arayıp durdu bir seyyah gibi uzun yıllar. Onun çektiği fotoğraflar bir dönemin tarihine de ayna tutar adeta. Sloganlardan, şiirlere,  insanların izlerine kadar her şeyi barındırır bu fotoğraflar.

“İnternet çıktığından beri duvarlar eski duvarlar gibi değil. Hep duvarlarda siyaset vardır ama Nişantaşı’nda değil Dolapdere’de bakacaksın duvarlara.”

1929 yılında İstanbul’da doğduğunda, belki de kendi içinde şanslı olarak nitelendirebileceğimiz bir ailenin içinde gözlerini açtı. Babası Adil Doğançay kendisi gibi ressamdı ve ilk eğitimini de ondan aldı. Daha sonra Arif Kaptan’dan da ders aldığı söylenir. Hukuk fakültesini bitirip Fransa’ya gittiğinde hayalinde hep duvarlar vardı. Belki de babasının da etkisiyle, Fransa’da iktisat üzerine doktora eğitimi aldı ve bu dönemde pek çok resim çalışmaları yaptı.  Yıl 1970’lerin başını gösterdiğinde, duvarların tanıklığı onu dünyanın pek çok şehrine sürükledi.

Burhan-doğançay

“Yırtık poster karmaşasında kaybolan duvarlar, kurulan duvarlar, yırtılıp yeniden yapılan duvarlar  ama hep görünmez kızıla boyanmış duvarlar…”

Sanatçı, “Duvarlar” serisi için sayısı 120’yi aşkın ülkeyi gezerek o ülkelerdeki duvarların fotoğraflarını çekti.  Ayrıca, çektiği fotoğrafların resimlerini de yapmıştır. Sanatçının “Mavi Senfoni” adlı tablosu 2009 yılında bir müzayede 2 milyon TL’ye alınmıştır. Böylelikle Doğançay, yaşarken eseri en yüksek fiyatla satılan Türk ressam unvanını da almıştır.

Burhan-doğançay-Mavi-Senfoni

“Sultanahmet’i nasıl yaparım diye yıllarca düşündüm ve aklıma içindeki mavi İznik çinileri geldi. Bunları tuvale yansıttım. Osmanlı dönemini yansıtan en önemli eserim bu eser üzerinde iki-üç yıl düşündüm, iki-üç ayda bitirdim. Bu resmi 1987’de bir koleksiyonere sattım. Çok da düşük bir fiyata sattım.  O zaman yatırdığı para 5 ise bugün 500. Öyle şeyler oluyor ki 100 dolara sattığım bir resim bazen 50 bin dolara gidebiliyor. Resmimi zamanında alanlar ileriyi gören insanlar. 1 milyon liranın çok üzerinde satılması gereken bir resim bu. Resmim satılmazsa Türkiye için bir felaket olur. Resmim satılmazsa bence Türkiye sanat meselesini kapatsın.”

Burhan-doğançay

Doğançay’ın resimlerinde rastladığımız kolaj tekniği,  adeta bir Neo-Dada akımı etkisindedir. Sanatçının eserleri, bugüne kadar uluslararası pek çok müzede sergilendi. New York’u,  gökdelenlerinin tepesinde çalışan işçilerin gözüyle anlattığı New York işçileri adlı çalışması, konunun işlenişi açısından oldukça ilgi çekicidir.  Doğançay ayrıca, New York Metropolitan Müze’si daimi koleksiyonuna eserleri alınan ilk Türk ressamıdır.Burhan-Doğançayswitzerland-geneva-wall

burhan_dogancay

 

2b09a33b-b77f-4973-9930-88685831a4ee_290x220 Blue-Liberty

Burhan-Dogancay-Matador-2011 Burhan-Dogancay-Picture-The-World-4    Gentil-Inc. Green-Door Marlboro o_1323546305burhan-dogancay-9 pepsi-door Philippines - Garbage Mountain Red-Nails Ribbons on GrayBurhan-doğançay

Not: Türkiye’nin ilk çağdaş sanat müzesi olan Doğançay Müzesi,  Beyoğlu’nda 150 yıllık tarihi bir binada, her gün ziyaretçilerine kapılarını açıyor. Müze’de Burhan Doğançay ve babası Adil Doğançay’ın eserlerini görmek mümkün.  Sanatçının aynı zamanda bir dönem gençler birliğinde futbol oynadığı da bilinmektedir.

1400107653521 Nude-(nude)

 

Sevil Ateş

MSGSÜ Sanat Tarihi bölümü mezunu.
Kültür sanat editörlüğü ve yazarlığı yapıyor. Tiyatro ve performatif sanatlar ile uğraşıyor.
Sanat Karavanı Yazarı.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Picasso’dan Van Gogh’a Ünlü Ressamların Tabloları Makyaj Sanatıyla Yeniden Canlandırıldı!

Makyaj sanatçısı Bella Grigoryants ve fotoğrafçı Andrew Kezzyn ilginç bir çalışmaya imza attı. Grigoryants ve Kezzyn ünlü ressamlara ait portreleri...

Kapat