Erzurum’un Merkezine Yolculuk

Eğer Erzurum hava yoluna yolunuz düşmüşse ve uçağınıza birkaç saat varsa; Erzurum, merkezini size kısa sürede tanıtacak kadar alçak gönüllü bir şehir. Birkaç saat içerisinde havaalanına 15 dakika uzaklıktaki Yakutiye Medresesi, Çifte Minareli Medrese, Oltucular Çarşısı ve Erzurum Kalesi’ni gezebilir; meşhur Cağ kebabının tadına bakabilir ve son olarak kadayıf dolması yiyerek havaalanına ağız tadıyla geri dönebilirsiniz.

erzurum (1)

Bugün Etnografya Müzesi olarak hizmet veren Yakutiye Medresesi, İlhanlı döneminde inşa edilmiş minareli medrese örneklerinden. Yüksek giriş kapısının ince taş işçiliği ve minaresinin renkleri ile görülmezse olmaz bir Anadolu mimarisi örneği oluşturuyor.

erzurum (2)

1310 yılında inşa edilmiş bu 700 yıllık mimariye bakıp da hayran olmamak elde değil. Müzenin içinde ise Erzurum halk kültürü ve ögelerini daha yakından tanıma fırsatı bulabiliyorsunuz. Taç kapıdaki ince işçilik içeride de size kendini gösteriyor.

erzurum (3)

erzurum (4)

Müze içinde gündelik yaşamdan sahnelere şahit oluyorsunuz.

erzurum (5)

Müzeden ayrılırken taç kapının sağ tarafında yan duvarda kalan bu büyük detayı görmeden gitmeyin. Hayat ağacı, aslan, çift başlı kartal gibi İslam ikonografisinin vazgeçilmez parçaları bu medresede kendisine büyük bir yer bulmuş.

erzurum (6)

Yakutiye Medresesi’ni arkanıza aldığınız zaman bu kez hedefiniz Erzurum Kalesi olacak.

erzurum (7)

Kaleden geriye az ama öz parçalar kalmış. İlk inşa tarihi tam olarak bilinmeyen kalenin bugüne ulaşan haliyle yapılış tarihi M.S 5. yüzyıl olarak tahmin ediliyor. Yani Bizans döneminden kalma bir kale.

erzurum (8)

Asurlular, Sasaniler, Persler, Araplar, Romalılar ve Bizanslılar arasında mücadele sahası olan Erzurum Kalesi, 11. yüzyılda Türklerin eline geçmiş. Kale iç ve dış iki kısımdan oluşuyor. İç kalede Saltuk Oğulları dönemine ait Kale Mescidi ve Tepsi Minare günümüze ulaşmış. Dış kale surları ise yok olmuş.

erzurum (9)

Tepsi minareden Erzurum’a bakmak keyifli… Bu minare saat kulesi olarak da kullanılmış.

erzurum (11)

Kaleye çok yakın bir alanda Çifte Minareli Medrese yer alıyor ancak an itibariyle restorasyon çalışmaları sürdüğü için görme imkanı şimdilik yok.

erzurum (13)

Kısmet değilmiş diyerek devam ederseniz bu kez Üç Kümbetlere varıyorsunuz. Emir Saltuk’a ait olan ve kimin için inşa edildiği tespit edilemeyen iki diğer kümbetin yer aldığı bu alanda ayrıca bir iki eski Erzurum evini görmek de mümkün.

erzurum (15)

Ancak belediye bu alanda bir dönüşüm projesi başlattığı için etrafta çok fazla yıkıntı var ve iyi bir görüntü sergilemiyor.

erzurum (16)

Kümbetler, bugünkü anıtmezar mantığında önemli kişilerin, genelde devlet büyüklerinin mezarı olarak inşa edilmiş. İslam kültür mimarisinin simgelerinden sayılan kümbetlere Erzurum’da sıkça rastlanıyor.

erzurum (17)

Üç Kümbetler civarında pek çok cami de görülebilir. Bu yapılar arasında oltu taşı satan iki çarşı var. Bunlardan biri Cumhuriyet Caddesi üzerinde daha yeni bir yapılanma. Ama tarihi Oltucular Çarşısı, bugün Taş Han diye bilinen ve Rüstem Paşa tarafından yaptırılmış olan bedestenin içinde yer alıyor.

erzurum (18)

İki katlı çarşıda oltu taşından yapılma sayısız tespih, süs eşyası, takı bulabilirsiniz. Ancak Rus taşı diye adlandırılan, oltu taşından daha ucuz olduğu halde oltu taşı diye satılan taşlara karşı dikkatli olmanız konusunda uyarıda bulunanları dikkate almak gerekiyor.

Doğu Anadolu’nun en büyük illerinden olan Erzurum’u, bu kadar eser görmekle gezdim demek tabii ki olmaz. Erzurum Tabyalarını, Atatürk Evini, kümbetleri, arkeoloji müzesi, arkeolojik alan ve höyüklerini gezmeden Erzurum’u gördüm diyemeyiz. Ama kısa sürede de olsa Erzurum’un misafir ağırlamaktan hoşnut havasını solumak isterseniz, birkaç saat size de yetecektir.

Hülya Utkuluer

Marmara Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldum. Cumhuriyet dönemi müzeleri hakkında bir yüksek lisans tezi hazırladım. Şu an bir müzede (Cumhurbaşkanlığı Celal Bayar Müzesi) müdür yardımcısıyım ve ayrıca tarih doktorası yapıyorum. Seyahat etmek, okumak, yazmak, yeni tatlar denemek, fotoğraf çekmek ve müzeler ilgi alanlarım arasında.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Tüm Zamanların En İyi Müzikali “Wicked” Türkiye’ye Geliyor!

Broadway'in gişe rekortmeni olan ve tüm zamanların en iyi müzikali olarak anılan "Wicked", büyüleyici şovuyla Türkiye'ye geliyor. 100'den fazla uluslararası...

Kapat