Geleceğe Dönüş

Önce hayal etmeyle başlar her şey. 1.5 milyon yıl önce Afrika’yı terk etmenin, okyanusların ötesindeki yeni dünyaları keşfetmenin, Ay’a ayak basmanın altında hayal etmenin büyüleyici gücü yatıyor. Kimin aklına gelirdi ki tüm bunlar? Gün gelecek elinizdeki 100 gramlık aletle istediğiniz her yerde konuşabilecek, yazışabilecek, fotoğraf-video çekebilecek, oyun oynayabilecek, kitap okuyup film izleyebilecek, hava-yol durumuna bakabilecek, kısacası internette hayallerinize dahi sığmayan hemen hemen her şeyi (nükleer silah yapımı dahil) yapabileceksiniz. Peki ya interneti ilk kim hayal etti? Nasıl oluyor da insan kalkıp bir gün yüz binlerce insanı öldürmek için bomba ya da patlamış mısırları patlamamışlardan ayırmak için bir alet yapmayı düşlüyor?

İşin bu kısmıyla yakından ilgilenen bir edebiyat türü var: Bilim kurgu. Yazarlar hayal güçlerini kullanarak kimi zaman bizi yüz yıl sonrasının karanlık dünyasına, kimi zaman uzayın bilinmeyen bir köşesine götürüyor. Bazıları da uzaylıları evimize getiriyor ya da kurguladıkları dünyada evimizi bilgisayar programına hapsediyor. Bunların bir kısmı şimdiden gerçekleşmişken birçoğu ufukta bile gözükmüyor. Ancak yazarlar her ne olursan olsun hayal etmeye devam ediyorlar. Çünkü hayal etmek büyüleyicidir. Zamanda yolculuk henüz gerçekleşmese de onu hayal etmenin büyüleyici bir yanı sonsuza dek olacak.

İşte “Bir hayalim var.” diyen ve o hayalleri gerçekleşen yazarlar.

Tüplü Dalış Malzemesi

gelecege-donus-1

gelecege-donus-2

Bilimkurgunun babalarından biri olarak anılan gezgin yazar Jules Verne, 1870’te yayımlanan “Denizler Altında 20000 Fersah” romanında birçok icat ve buluşu betimliyor. Özellikle sanayi çağına ilham olan yazarın kurguladıklarından sadece biri olan oksijen tüpü ve maskesi kitaptan 8 yıl sonra icat ediliyor.

Kredi Kartı

gelecege-donus-3

gelecege-donus-4

1887. Edward Bellamy “Geçmişe Bakış: 2000’den 1887’ye” adlı ütopik romanında ‘kredi kartı’ terimini 11 defa kullanıyor.

1921. Western Union, kredi kartı ile ödeme almaya başlıyor.

Görüntülü Arama

gelecege-donus-5

gelecege-donus-6

Edward Morgan Forster, bilim kurgu türündeki kısa öyküsü “The Machine Stops”da makinelerin insanların hareketlerini kontrol ettiği bunu da anlık mesaj ve video konferans ile gerçekleştirdiğini görülüyor. Yazarın kurguladığı bu bilim 1927 yılında AT&T’nin ilk prototipiyle gerçekleşiyor.

Yalan Makinesi (Poligraf)

gelecege-donus-8

Achievements of Luther Trant-COVER_Layout 1

İlk olarak 1910’da yayımlanan Edwin Balmer ve William MacHarg’ın “The Achievements of Luther Trant”  kitabında bahsedilen yalan makinesi 1921 yılında suçlular üzerinde kullanılmaya başlanıyor.

Nükleer Enerji

gelecege-donus-9

gelecege-donus-10.jpg

H. G. Wells’in 1914 yılında yazdığı “The World Set Free” romanı atom bombalarının, radyoaktivitelerin, nükleer enerjilerin dünyamızı nasıl etkileyeceğinin gözler önüne serildiği ilk eser. Sonrası malum. 1930 nükleer füzyon. Robert Oppenheimer. 1942 Manhattan Projesi. 1945 Hiroşima ve Nagasaki…

Big Brother

FILM: 'Nineteen Eighty-Four' (1984) starring John Hurt and Richard Burton. big-brother-orwell FILM -rally-privacy-loss free pic

gelecege-donus-12

George Orwell, gelmiş geçmiş en ünlü distopya romanı olan ‘düşünce polisi, big brother’ gibi kavramları kazandırdığı “1984”te tele-ekranlarla devletin insanların her anını takip ettiği bir dünyadan bahsetmesinden bir yıl sonra 1949’da mobeselerden, kayıt cihazlarından, monitörlerden oluşan ilk ticari kapalı devre televizyon sistemi kuruluyor ve o günden bugüne büyük birader hala izliyor.

Cep Telefonu

gelecege-donus-13

gelecege-donus-14

Robert Anson Heinlein 1948 yılında yazdığı ve 2075’te geçen bilim kurgu romanı “Space Cadet” cep telefonlarının yer aldığı ilk eser. O kadar beklemeye gerek kalmıyor tabi. Motorola ilk mobil telefonu 1973’te çıkarıyor.

Akıllı Ev

gelecege-donus-15

gelecege-donus-16

Bilgisayarların kontrol ettiği, otomatik olarak ışıkların yanıp söndüğü, perdelerin açılıp kapandığı, hatta buzdolabının yumurta sipariş verdiği akıllı evler ilk olarak Ray Bradbury’nin aklına gelmiş olacak ki 1950’de yazdığı “There Will Come Soft Rains” adlı kısa öyküsünde bize böyle bir ev tasvir ediyor. 1970’lerde bu düşünceleri hayata geçirecek yapay zeka programları başlatılıyor.

Sanal Gerçeklik

gelecege-donus-18

gelecege-donus-19

Son günlerin en çok konuşulan teknolojisi. 1951’de Ray Bradbury’nin bir başka kısa hikayesi “The Veldt”i yayımlıyor. Bu kitapta yer alan sanal gerçeklik odaları 1968 yılında arttırılmış gerçeklik ve giyilebilir sistemlerin icat edilmesiyle hayalden gerçeğe dönüşüyor.

Kulaklık

gelecege-donus-20

gelecege-donus-21

Yine Ray Bradbury. Fahrenheit 451. 1953 tarihli, insanların sabahtan akşama kadar çamurda sürüklenmelerini, kimin kiminle evleneceğini, kimin kimin yengesini öldürüp kaçtığını, zengin şımarık oğlanla fakir ama gururlu genç kızın ne zaman öpüşeceğini izlediği, kitapların hatta kitap okuyup düşünenlerin yakıldığı bir dünyayı anlatan en ünlü distopya romanlarından. Bu romandan 17 yıl sonra Sony müzik dinleme alışkanlığını tamamen değiştiren walkman ve kulaklıkları piyasaya sürüyor.

Dijital Yayın

gelecege-donus-22

gelecege-donus-23

 1968. Bir başka efsane bilimkurgu yazarı Sir Arthur C. Clarke’ın, daha sonraları Stanley Kubrick tarafından uyarlanan kült eseri “2001: Bir Uzay Destanı”nda insanlar elektronik aletlerde gazete-kitap okuyabiliyor, tv izleyebiliyor. Bu hayaller 2010’da Apple’ın iPad lansmanında gerçekleşiyor.

Bonus: Obama

gelecege-donus-24

gelecege-donus-25

1969 tarihli, John Brunner’in “Stand on Zanzibar” romanı geleceği kurgulama açısından en başarılı kitaplardan. Birçok öngörünün yer aldığı ve 2010 yılında geçen kitapta yer alan en ilginç kurgu ise Birleşik Devletler’in başkanının adı: Obomi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Sokak Sanatı Müzeye Taşınıyor!

Endonezyalı sokak sanatçısı Eko Nugroho, sokak sanatını Asia Society Museum'a taşıyor. Gecenin karanlığında ve aceleyle çizilen sokak resimleri bu kez müzede...

Kapat