Genelev Mahallesinden Oscar’a Yolculuk: ‘Avijit Halder’

Bir fotoğrafçı… Avijit Halder. İçinde kocaman bir tutku, kalbinde kırıklıklar, yüzünde her şeyi kabullenircesine bir gülümseme. ‘Her şeyi.’ Çünkü kabullendikleri yaşının çok çok üstünde şeyler. Hikayemiz Hindistan’ın Kalküta bölgesindeki Sonagachi’de başlıyor.

Sonagachi, Hindistan’ın hatta Güney Asya’nın en büyük genelev mahallesi. Her yaştan kadının seks işçiliği yaptığı, yalnızca kadınların değil erkeklerin de bir o kadar umutsuz ve çıkmazda olduğu bir yerleşim yeri. Anne ve babanın mutsuz olmanın da ötesine geçtiği, hissizleştiği ve yaşamaktan ziyade yalnızca nefes aldığı bir yer Sonagachi. Fakat çocuklar için aynı hissizlik henüz söz konusu değil. Umutsuzlar, gelecekte nasıl bir hayat yaşayacaklarını pek çok çocuğun aksine büyük bir olgunlukla sezinliyor ve kabulleniyorlar. Ama buna rağmen çocuklar içlerindeki yaşam aşkıyla yine bir yerinden hayata tutunmaya devam ediyorlar, sonunu bildikleri bir filmi yine de büyük bir zevkle izler gibi yaşıyorlar. Fakat içlerinden biri filmin sonunu yanlış biliyor. Kendi kurgusunun dışında bir gelecek… Deklanşöre bastığı ilk anda… Ve bir fotoğrafçı doğuyor: ‘Avijit Halder’.

Avijit Halder

Yıl 1997. İngiliz fotoğrafçı Zana Briski, Kalküta’da genelev mahallesi Sonagachi’ye seks işçisi kadınları fotoğraflamak ve bir belgesel hazırlamak amacıyla geliyor. Bölgede uzun süre yaşayan Briski, ilk geldiği zamanlarda bölgede garip bakışlarla karşılaşıyor. Neden orada olduğuna anlam veremeyen Sonagachi halkı bir zaman sonra Briski’yi kabulleniyor ve onunla arkadaş olmaya başlıyor. Tabii en başta çocuklar… Zana Briski, seks işçisi kadınların çocuklarına en iyi bildiği ve en sevdiği şeyi öğretmeye karar veriyor. ‘Fotoğraf çekmeyi’. Ve o güzel çocukların (her çocuk çok güzeldir) 8 tanesiyle fotoğrafçılık derslerine başlıyor. ‘Bu dünyayı onların gözünden görmek’ isteyen Briski, son derece meraklı ve heyecanlı çocuklara nasıl fotoğraf çekileceğini öğretmeye başlıyor. İşte tüm bu serüven ve Briski’nin bu güzel çocukların annesi haline gelmesi, onların iyi bir geleceği olması için verdiği çaba 2004 yılında yayınlanan ve 2005 Oscar Ödülleri’nde ‘En İyi Belgesel’ seçilen Born Into Brothels: Calcutta’s Red Light Kids’te (Genelevde Doğmak: Kalküta’nın Çocukları) anlatılıyor.

Born Into Brothels: Calcutta’s Red Light Kids (Genelevde Doğmak: Kalküta’nın Çocukları), bir belgeselden ziyade hayatı tüm çıplaklığıyla önümüze seren bir baş yapıt. Görmezden geldiklerimizi gözümüze sokan, oturup bir değil bin düşünmeye sebep olan bir emekler zinciri. Hem Zana Briski’nin hem de ‘Kalküta’nın Çocukları’nın.

Zana Briski’nin fotoğrafçılık dersi verdiği çocuklar

Briski, verdiği dersler sırasında çocukların okula gitme isteklerini ve aslında bunun onların tek kurtuluş yolu olduğunu fark ediyor. Çocuklar okula gitmedikleri takdirde mahallenin genel hayatına ayak uydurmak zorunda bırakılacaklar ve bunun için de fazla zamanları kalmamış. Kız çocukları her an seks işçiliğine zorlanabilirler ve en kötüsü de çocuklar bunun zaten farkında ve sonlarını kabullenmişler. Yaşlarından çok çok olgun olan çocuklar, hayata dair pek çok şeyin farkındalar. Birer aforizma niteliğindeki sözleri belgesel boyunca aklınızı kurcalıyor ve hayat hakkında sil baştan düşünmeye sevk ediyor. Mesela 9-10 yaşlarındaki çocuklardan biri fotoğraf çekerken yaşadığı bir anıyı şu sözlerle anlatıyor: ‘Daha bugün birinin fotoğrafını çektim ve o beni azarladı. Ama umursamadım. Bence iyi bir şeyler yapmayı öğrenmek için biraz burnunuz sürtülmek zorunda.” Ve bir diğeri Tapasi hayat hakkında şu sözleri sarf ediyor: ‘Zengin bir insan olmayı asla düşünmedim. Çünkü fakir de olsam mutlu olabilirim diye düşünen bir insanım ben. Bana sorarsanız insan hayatı acısıyla tatlısıyla kabul etmek zorundadır. Bu çok önemlidir.” Evet, bu cümleleri çocuklar kuruyor…

Ve Avijit… Zana Briski’nin elinden tuttuğu, yeni bir gelecek için hayatına bir melek gibi girdiği çocuk… Avijit de diğer çocuklar gibi Briski’den fotoğraf dersleri aldı, dersler devam ederken Briski’nin yanı sıra arkadaşları da Avijit’in yeteneği fark ediyor ve çektiği fotoğrafları çok beğeniyorlardı. Briski bu esnada çocuklara iyi bir gelecek sağlayabilmek için Hindistan’daki tüm yatılı okullarla görüşüyor, çocukları okullara kabul ettirmeye çalışıyordu. Pek çok okulun reddetmesi, ‘bu çocuklar için iyi bir yatılı okul bulamazsın’ sözleri Briski’yi kimi zaman yorsa da çocuklar için çabalamaktan asla vazgeçmedi. Eninde sonunda çocukları çeşitli okullara yerleştirmeyi başaran Briski bazı aileleri de zar zor ikna etti. Bazıları ise ne yazık ki çocukların okula gitmesine izin vermedi. Tüm bunlar olurken Briski Avijit’in yeteneğini de unutmadı ve onun için kendi çevresinden yetkin kişilerle görüştü ve Avijit’in fotoğraflarının çok beğenilmesiyle Hollanda’da gideceği serginin kapıları açıldı. Bin bir emekle çıkartılan pasaportuyla ilk kez Sonagachi dışına çıkan Avijit, Hollanda’daki Dünya Basın Fotoğrafları Vakfı’na Hindistan çocuklarını temsilen gitti ve Amsterdam’da bir hafta geçirdi. Bu sayede Avijit, yeteneği ve hayatı doğrultusunda en büyük adımı atmış oldu.

Avijit, Kalküta’da eğitimine devam etti ve Briski, Avijit ile ilgilenmeyi asla bırakmadı. New Hampshire’da hazırlık okuluna giden Avijit, şu an New York’ta yaşıyor ve yönetmenlik yaparak hayatına devam ediyor. Sonagachi’yi de unutmayan Avijit, bu kez Avijit Halder olarak Sonagachi hakkında bir film hazırlıyor.

Zana Briski-Avijit Halder (Avijit’in ‘annem ve ben’ notuyla paylaştığı fotoğraf)

İşte isteğin, azmin ve vazgeçmemenin öyküsü… Siz bir şeyleri doğru isterseniz, vazgeçmeden, yılmadan ve daima emek vererek… O zaman hayat sizi asla geri çevirmiyor… Tıpkı genelev mahallesinden Oscar’a yolculuk yapan Avijit Halder’in hayatında olduğu gibi…

Sevin, isteyin ve asla vazgeçmeyin. Kendi hayatınızın Avijit’i ya da Zana’sı olabilirsiniz.

 

‘Peki ya diğer çocuklara ne oldu?’

Bu sorunun cevabı ise belgeselde saklı.

 

Avijit Halder’in özgün çalışmalarını görmek için Instagram hesabını ziyaret edebilirsiniz.

Saniye Kaya
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi – Arkeoloji.
Sanat Karavanı Genel Yayın Yönetmeni.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
19. Randevu İstanbul Uluslararası Film Festivali’nin Programı Açıklandı!

TÜRSAK Vakfı tarafından bu yıl 19'uncusu gerçekleştirilecek olan festivalin programı açıklandı. Oscar'a aday olması beklenen filmler de dahil, dünyanın dört...

Kapat