Gönlümüzde Bir Sızı Bin Umut: Cafer Panahi

”Diktatörlüklerin hayalleri de yasaklayabileceğini gördük, beni sessizliğe mahkum ettiler; görmemeye, düşünmemeye, film yapmamaya mahkum ettiler, beni gerçeğin katı dünyasına mahkum ettiler. Artık rüyalarıma sizlerin filmleriyle bakacağım…”

Bir devletin sınırlarının ve bir insanın sınırsızlığının hikayesidir bu, kekin içine gizlenmiş bir filmin hikayesidir, sanattan önce sanatçının hikayesidir bu. Çok uzaklarda değil, hemen yanı başımızda haykıran bir sesin ne dediğine kulak vermek istiyoruz bu yazımızda, çok sevgili Cafer Panahi’ye.

Sanatın yaşayan neferlerinden olan İranlı sanatçı Cafer Panahi  İran sineması yeni dalgasının en etkin isimlerinden biridir. Sanatın aktivist yönünü fazlasıyla kullanan yönetmen yapıtlarında sıkça İran’ın özgün durumundan, sosyal sorunlarından, çarpıklıklarından beslenir. Özellikle politik mesaj kaygısı onu eleştirdiği diktanın kurbanı pozisyonuna getirmiş ve rejim karşıtı film çekmekle suçlanarak altı sene hapis ve yirmi sene film çekmeme cezalarına çarptırılmıştır İran yönetimi tarafından. Panahi’nin en hayranlık uyandıran tarafı ise bu yasaklamalara rağmen üç tane film çekmiş ve bu filmlerle en iyi film- en iyi senaryo dâhil ödüller almış olmasıdır. Panahi önüne koyulan tüm engellere rağmen sanatından hiçbir zaman vazgeçmemiş, sanatı bir yaşam biçimi olarak görerek ondan beslenmiştir. Bu tavrının en çarpıcı örneklerinden birisi ise kuşkusuz sinema tarihinin en sansasyonel hikayelerinden biri olan  2011 yılında ‘Bu Bir Film Değil’ ismini verdiği filmini kendisine uygulanan yasaklara rağmen bir kekin içinde usb ile Cannes Film Festivali’ne göndererek en iyi senaryo ödülünü kazanmasıdır.

İranlı yönetmen son filmi Taxi Tahran ile de çizgisinden şaşmayarak Berlin’de En İyi Film ödülüne layık görüldü. Ödülü açıklayan Amerikalı yönetmen Aronofsky ‘ Kısıtlamalar sık sık hikayecilerin daha iyi iş yapmalarına ilham kaynağı olur. Ancak bazen bu kısıtlamalar o kadar boğucu olur ki, bir projeyi imha eder ve sanatçının ruhuna zarar verir. Cafer Panahi, cesaretinin yıkılmasına izin vermek ve pes etmek yerine, öfke ve hayal kırıklığına boğulmak yerine, sinemaya bir aşk mektubu yarattı. Bu film, Panahi’nin sanatı, toplumu, ülkesi ve izleyicileri için sevgi ile dolu. Altın Ayı, Cafer Panahi’nin Taxi Tahran filmine gidiyor.’’  diyerek ödülü iletti. Yönetmenin filmi festivale nasıl ulaştırdığı konusu yine kafalarda merak uyandırmaktan geri kalmayarak Berlin Film Festivali direktörü Dieter Kosslick tarafından gelen ‘’Belki bir taksi ile’’ cümlesiyle cevap bulmaya çalışmıştır.

Panahi’nin bu başarısını, bu tavrını anlamak ise sanıyoruz neden İran’ı terk etmediğine dair yöneltilen soruya verdiği şu cevabı anlamakla mümkün:

‘İran yönetimi ülkeden çıkmama göz yumacaktır ama bunu yapmayacağım, eğer gidersem yaptığım iş anlamını kaybeder ve burada değişim için mücadele edenleri sıkıntıda bırakmış olurum.’

Gonlumuzde-Bir-Sizi-Bin-Umut-Cafer-Panahi-1

Cafer Panahi dünyaya bir umut ışığıdır, önüne çekilen tüm kara perdeleri kalbiyle yırtıp atışını görmek her seferinde hepimize içimizdeki sınırlara, kapılara, duvarlara karşı duran inancı perçinlesin. Sanatla, inançla, nice Cafer Panahi’lerin boş koltuklarını doldurması dileğiyle.

Üstünden geçen onca zamana rağmen eskimeyen, güzelliklere ilham olan tüm yaşamlara saygı ve sevgiyle.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Godot’yu Bekler Gibi Umudu Beklemek

Biz yine yalnız kalacağız hiçliğin ortasında. Bekliyoruz, sonsuz ve derin. Bir şey olması için, birinin gelip bizi kurtarması için çaresizce...

Kapat