İSTANBUL’UN ALTINCI TEPESİ VE MİHRİMAH SULTAN CAMİİ

İstanbul’un  en yüksek tepelerinden biri olan altıncı tepede bulunan Mihrimah Sultan Cami, 16 . yüzyıl eseridir. Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan tarafından, Mimar Sinan’a inşa ettirilmiştir. Edirnekapı semtinde yer alan cami, Bizans dönemine ait Aya Yorgi Manastırı üzerine inşa edilmiştir. Bir rivayete göre de civarda Aya Georgios’a adanmış bir kilise bulunuyordu. Caminin buraya yaptırılacağı kararlaştırılınca, Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle aynı bölgede ahşap bir Aya Georgios Kilisesi  yaptırılacaktı.

Bilindiği gibi Farsça’da Mihrü; ay, Mah ise güneş anlamına gelir. Mihrimah Sultan, asrının en zengin sultanlarındandır. Yeri gelince hazineye borç verdiği bile söylenir. Güzelliğiyle ün salmamışsa da, çok zeki ve hayırsever bir sultan olduğu bilinir. Servetini hayırseverliğine harcayıp, şehrin iki girişine anıtsal iki  cami yaptırmıştır. Kıskançlığıyla da ün salmış olan Mihrimah Sultan, dönemin Diyarbakır Beylerbeyi olan Rüstem Paşa ile evlenmiştir. Rüstem Paşa da oldukça zengin bir devlet adamıdır. Evliliğinin de etkisiyle sadrazamlığa yükselerek uzun süre görev yapmıştır. Mihrimah Sultan’la evlenmesini istemeyenler, Rüstem Paşa’nın cüzamlı olduğunu ileri sürmüşler; bunun üzerine saraydan hekimler görevlendirilerek Diyarbakır’a gitmiştir. Cüzamlılarda bit yaşamadığı için, Rüstem Paşa’nın çamaşırına bit konulup durumu doğrulaması istenmiş; Rüstem Paşa’nın çamaşırına bit konulmuş ve yaşayınca cüzamlı olmadığı anlaşılmıştır. Dönemin bir şairi, olayı dizelerine şöyle aktarmıştır :  “Olacak bir kişinin bahtı kavî, tâlihi yâr – Kehlesi (biti) dahi mahallinde işe yarar”. Şairleri ve şiirleri pek sevmeyen Rüstem Paşa, Şehzade Mustafa’nın ölümünde de şüpheli görüldüğü için dönemin şairleri tarafından bolca hicvedilmiştir.

mihrimah-sultan-camii-2

Mimar Sinan, Mihrimah Sultan adına İstanbul’da iki yapı inşa etmiş.; biri Edirnekapı surlarının dibinde (altıncı tepede) bulunan cami iken, diğeri Üsküdar’da inşa edilmiştir.

Günümüzde ortaya atılan rivayetlere göre, Mimar Sinan’ın Mihrimah Sultan’a bir aşk beslediği ve bundan dolayı iki camiyi inşa ettirdiği bilinir. Kanuni’nin bir seferi sırasında Sinan’ın, Mihrimah Sultan’ı gördüğü rivayet edilir. Sultan’ın gözüne girmek için 13 gün içinde köprü inşa ettirmiş ancak yine istediği sonucu alamamıştır. Mimar Sinan aşkını sanata dökmeye karar verip, asırlarca adını yaşatacak iki yapı inşa etmiştir. Üsküdar Mihrimah Sultan Camii’nde etekleri yere değen kadın silueti olduğu söylenir. İstanbul’un altıncı ve en yüksek tepesinde yer alan Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii’nde ise, sarkıt ve minare işlemelerinde saçları topuklarını döven bir kadın tasviri olduğu söylenir. Mihrimah Sultan’ın doğum gününde yani 21 Mart’ta ; Edirnekapı’daki caminin tek minaresi arkasından kırmızı güneş batarken, Üsküdar’daki caminin ardından ay doğmaktadır. Böylece Mihrü Mah gerçekleşmektedir. Ancak bu hikayenin hiçbir gerçekliği yoktur. Dönemin dedikodularında bile böyle söylentilere rastlanmamıştır. Günümüzdeki popüler tarihi romanların yakıştırmalarından ortaya çıkmıştır. Çünkü Sultan’ın doğum yılının bile belli olmadığı bilinir. Ayrıca hanedan sultanlarının sefere götürülmesi söz konusu bile değildir.

Mihrimah Sultan Camii dikdörtgen planlıdır. Doğu, batı ve kuzeydoğudan birer kapıyla şadırvanlı avluya girilir. Etrafında medrese, mektep, türbe ve hamam yer alır. Tek minaresi vardır ve sağda bulunur. Tek kubbeli olan yapı, dönem sonrası için örnek teşkil edecektir. Kubbe ve kemerlerin içine çok sayıda pencere açıklıkları yerleştirilmiştir. Yapı hem içten hem de dıştan olağanüstü bir görüntüye sahiptir. Ana kubbe iki yandan galerilerle enine büyütülerek, dönem içinde özgün bir plan anlayışı getirmiştir. Sinan çağının en güzel örneklerinden biri kabul edilen mermer bir mihrap bulunur.

Edirnekapi Mihrimah Sultan Mosque

19. YY’da meydana gelen depremde yapı tahrip olmuş, 20. YY’da onarılmıştır. Cami için Küçükköy civarından su getirtilmiştir. Yapının yüksek bir tepeye inşa edilmesinden dolayı, zemini sağlamlaştırmak için Sinan’ın yüzlerce kuyu açtırdığı söylenir.

Mihrimah Sultan Camii anıtsal yapısı, mimarisi, süslemeleri ve efsaneleriyle İstanbul’un en yüksek tepesini korumaya ve taçlandırmaya devam ediyor.

 

1 Comment

  1. Ncl

    16 Şubat 2015 at 19:01

    Kaleminize sağlık… Başarılar…

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Fosforlu Cevriye’nin Gölgesinde Suat Derviş

Kimdir peki Suat Derviş? Gerçek adı Hatice Saadet Baraner olan Suat Derviş, 1903 yılında İstanbul Moda’da dünyaya gelir. Suat Derviş,...

Kapat