İSTENMEYEN YABANCI BİZİMLE KONUŞUYOR

Sanat, yapısı gereği duyarlılığı olan bir alandır çünkü sanat çevresinden beslenir, onun ilham malzemesi yaşamın kendisidir. Bunun kaçınılmaz bir sonucu olarak sanatçı da çevresine karşı duyarlı, etrafında olup bitenler karşısında bilgili ve bilinçlidir. Tepkisini ortaya koymaktan çekinmez ve çoğu zaman bunu sanatı yoluyla yapar. Sanatıyla bir ifade biçimi oluşturarak sorun olarak gördüğü şeyleri ortaya koyar, eleştiride bulunur, hatta bazen çözüm önerileri sunar. Tüm bunları yaparak izleyicisini yönlendirmeyi, onları bilinçlendirmeyi amaçlar. Kendisini bu şekilde ifade ederek izleyicisini bilinçlendirmeyi sanatının amacı haline getiren pek çok sanatçı vardır. Meksikalı sanatçı Elizabeth Catlett ise bu yolu seçen sanatçılar için verilebilecek en güçlü örneklerden biridir.  Gerek heykelleri gerek baskı resimlerinde çevresinde gördüğü sorunları, haksızlıkları ve eşitsizlikleri işlemiş, aynı zamanda tüm bunların çözümü için hem aktif olarak hem de sanatı yoluyla savaşmıştır.

Catlett605_MAINElizabeth Catlett Washington doğumlu, aslen Afro-Amerika’lı bir sanatçı. Howard Üniversitesi’nde baskı, tasarım ve resim eğitimi aldı. Buna ek olarak Iowa Üniversitesi’nde heykel eğitimi gördü. Bir süre Kuzey Carolina’da lise öğretmenliği yaptı fakat sonra siyahi öğretmenlere verilen maaşların çok düşük olması sebebiyle öğretmenliği bıraktı. Sanat hayatı boyunca Amerika Birleşik Devletleri’nde süregelmiş olan ırkçı tavır ve kanunlara karşı çıktı. Bu nedenle 1959 yılında Amerika Birleşik Devletleri hükümeti tarafından “istenmeyen yabancı” ilan edilerek Amerikan vatandaşlığından çıkarıldı ve ülkeye girişi yasaklandı.  Bunun üzerine Elizabeth Catlett kalıcı olarak Meksika’ya yerleşti ve Meksika vatandaşı olarak ölene kadar orada yaşadı. Meksika’da birçok sanatçı kolektifinin içinde yer aldı ve aynı zamanda oradaki işçi sınıfına mensup kadınların haklarının en önemli savunucularından biri oldu. Daha sonraları “New Orleans’ın Onursal Vatandaşı”  unvanını ve buna ek olarak da birçok şehrin anahtarını alarak emeklerinin karşılığını bir ölçüde aldı.

catlett_wheatley    Süresi yetmiş yıldan fazla olan sanatçılık kariyeri boyunca basit, anlaşılması kolay  figür ve formlar aracılığıyla birçok baskı resim ve heykel yaptı. Resimlerinde baskı  tekniğini tercih etmesinin sebebi toplumu eğitmek ve bilinçlendirmek amacına hizmet  eden işlerinin mümkün olduğunca çok üretip yayarak daha fazla izleyiciye ulaşmasını  sağlamak istemesidir. Heykellerinde ise bronz, ahşap, taş, kil gibi malzemeler  kullanmış ve işlerini ruhlarını kaybetmelerine izin vermeden basit formlara  indirgemiştir.

Elizabeth Catlett eserleri aracılığıyla bizleri bir siyahla, bir kadınla, bir anneyle ve bir  “öteki” ile tanıştırmak istemiş ve bu tanışma yoluyla tüm siyahlar, kadınlar, anneler ve  ötekiler ile duygudaşlık kurmamızı amaçlamıştır. İstenmeyen yabancı, ölümünden sonra bile bizimle konuşuyor, bize derdini sanatı yoluyla anlatıyor. Bize de onu dinleyip, anlamaya çalışmak kalıyor…

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Pantone Dünyasından Eşsiz Dokunuşlara: Tiny PMS

Instagram köşemizin bu haftaki konuğu “Inka Mathew”. Texas merkezli grafik tasarımcı Mathew, sahibi olduğu Green Ink Studio’da renklere hükmediyor. Gündelik...

Kapat