İSVEÇ’TE BİR TÜRK FOTOĞRAF SANATÇISI: LÜTFİ ÖZKÖK

Bir gün Life dergisinin editörü, Samuel Beckett’e telefon eder ve portresini çekmek için bir fotoğrafçı göndermek istediğini söyler.  Beckett ise bu isteği şöyle yanıtlar: ”Fotoğrafçı göndermeyin, İsveç’te bir Türk var. Ondan isteyin.”

lutfi-ozkok 1

Lütfi Özkök, 15 Mart 1923 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelir. İlköğrenimini Feriköy İlkokulu, ortaöğrenimini Vefa Lisesi, Kumkapı Saint Jean d’Arc Fransız Okulu ve Taksim Lisesi’nde tamamladıktan sonra 1942’de İstanbul Üniversitesi’nde Fransız Filolojisi okur. Üniversite döneminde Sabahattin Kudret Aksal, Fahir Onger ve İlhan Arakon ile birlikte Sokak adlı şiir dergisini çıkartan ve bu dergi için Fransız sürrealist şairlerinden şiir çevirileri yapan Özkök, 1943 yılında Viyana Üniversitesi’ne mühendislik okumak üzere gider. Viyana’da tanıştığı Klasik Alman Edebiyatı’nı mühendislikten daha ilgi çekici bulan Özkök, bu dönemde gerçekleşen savaşın zorunluğu olarak İstanbul’a döner ve İktisat Fakültesi’ne kayıt yaptırır. Bir kaç yıl sonra, şartlar düzeldiğinde mimarlık tahsili için gittiği Fransa-Sorbonne’da bu kez Fransız Uygarlığı okumaya başlar. Burada sınıf arkadaşı İsveçli Anne- Marie’ye aşık olur ve onunla evlenerek İsveç’e yerleşir.

lutfi-ozkok (1)

Lütfi Özkök’ün dünyanın en büyük fotoğrafçılarından biri olmasında Hüsamettin Bozok ile yaşadığı bir tesadüf büyük rol oynamıştır. Bozok ‘un Yeditepe Dergisi için İsveç’in tanınmış yazarlarının fotoğraflarını istemesi,  onun çok başarılı bir fotoğrafçı olduğunu ispatlaması için büyük bir fırsat olmuştur. Bu fotoğrafları temin etmek için para ödeyemeyecek durumda olduğundan, söz konusu olan fotoğrafları kendisi çekmeye başlamıştır ve bu yolla aslında eşi benzeri olmayan bir koleksiyonun temellerini atmıştır. Bu sayede de dünyanın en tanınmış edebiyatçıları ile dostluk kurmuştur.

lutfi-ozkok-7

Özkök’ün dünya çapında tanınmasının en önemli sebeplerinden biri de 1951 ile 2001 tarihinde Nobel Edebiyat Ödülü kazanmış yazarlardan 32 tanesinin portresini çekmiş olmasıdır. Bu yüzden Lütfi Özkök’e ”Nobel Portrecisi”de denilmektedir.

lutfi-ozkok

Lütfi Özkök, bugüne kadar çeşitli ödüllerle onurlandırılmıştır. 2002 yılında İsveç Bakanlar Kurulu kararı ile ülkenin kültürüne bulunduğu değerli katkılar nedeniyle İllis Quorum Meruere Labores (Çalışmalarıyla Hak Edenler)  ödülünü almıştır. 2009’da İsveç’te ” Yılın Avrupalısı” seçilmiş ve AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Margot Wallström,  Avrupa İdealine hizmet sunanlara verilen bu ödülü Özkök’e şu güzel cümleler eşliğinde takdim etmiştir: ” Bu ödül için elli yıldır İsveç, Türkiye ve Fransa arasında bir kültür köprüsü işlevi gören Lütfi Özkök’ten daha iyi bir seçim olamazdı.”

92 yaşındaki Özkök, hala İsveç’te yaşamaktadır.

lutfi-ozkok-2

lutfi-ozkok-3

lutfi-ozkok-4

lutfi-ozkok-5

lutfi-ozkok-6

Mert Barış Güney

İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Maden Mühendisliği.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Ege İşlekel

Adım Ege İşlekel. 10 Nisan 1990 doğumluğum. Şuan İtalya Milano’da yaşıyorum. Yaşar Üniversitesi – İç Mimarlık Lisans eğitimimden sonra Scuola...

Kapat