Jacques Louis David

1825. Aralık 29. Bir at arabası, devrin en ünlü ressamının, Jacques Louis David’in cenazesini taşıyarak Belçika sokaklarında ilerliyor. David’in sevenleri ve öğrencileri cenaze arabasının arkasında, ressamın eserlerinin yazılı olduğu pankartlarla yerlerini alıyorlar.

1748 yılında, Fransa’da doğan David’in hayatının trajedilerle dolu olduğunu söylemek yanlış olmaz. Yaşamı boyunca onu sevenlerin yanı sıra, aynı derecede nefret eden bir topluluk da oluşmuştu.

Küçük yaşta demirci olan babasını bir düelloda kaybetmesiyle kaderi çizilmeye başlamıştı aslında. Amcaları tarafından avukat yahut doktor olma isteğiyle yetiştirilen David’in resim tutkusu ağır basınca, onu annesinin kuzeni olan; dönemin saray erbabı tarafından oldukça sevilen rokoko ressamı Francois Boucher’in yanına yollarlar. Boucher, soyluların o zaman dek sanattan ne istediklerini ustalıkla çözmüş ve bunu onlara verebilen biri haline gelmişti. Boucher’in yanında sanat hayatına rokoko ile başlayan David, ilerleyen zamanlarda hayatının tamamını etkileyecek bir olayla yüzleşti. Tıpkı babası gibi, yaptığı bir düello sırasında dudağından yaralandı ve bu ona hayatının sonuna dek taşıyacağı bir iz verdi. Aynı zamanda düşmanları tarafından “şiş yanak David” lakabının takılmasına da sebep oldu. Fakat bu yaranın tek getirisi fiziksel değildi; David aynı zamanda konuşma zorluğu da çekiyor ve dönemin modası olarak konuşkan, esprili ve komik; kısaca popüler olma konusunda büyük sıkıntılar yaşıyordu.  Kendisini konuşurken anlayabilen on civarında insan olduğunu da hesaba katarsak, insanlarla gereklilik halleri dışında konuşmaması kaçınılmazdı.

Belisarius Sadaka İstiyor [Bélisaire Demandant l’Aumône] 1781 - Palais des Beaux-Arts

Belisarius Sadaka İstiyor [Bélisaire Demandant l’Aumône] 1781 – Palais des Beaux-Arts

David’in rokoko ile başlayan sanat anlayışı, gezdiği ve gördüğü antik kentlerle birlikte sekteye uğradı ve kendisini neoklasisizmin izinde yeniden buldu. Gördüğü antik Roma kentleri onu öylesine etkilemiş ve sarsmıştı ki, görkemli bir imparatorluğun nasıl sona erdiğini, erebildiğini anlamıştı. Kentin kaybolmuşluklar arasında hala varoluşlarını sürdürmeye çalışan kalıntıları ona “çöken imparatorlukların sonu böyle olur” dediler. David’in geçirdiği köklü ve sağlam değişim orada kök buldu.

 

Sokrates’in Ölümü [Death of Socrates] 1787 – Metropolitan Müzesi

Sokrates’in Ölümü [Death of Socrates] 1787 – Metropolitan Müzesi

David ve arkadaşı Maximilien Robespierre Fransız devriminin aktif destekçisi oldular.  Hatta David için destek olma kısmı genişleyerek halkı uyandırmak ve devrime destek olmalarını sağlamak görevine dönüştü. Bunu da yapabildiği en iyi şekilde, resimleriyle yaptı. Resimlerinde seçtiği antik konularla hem kralı ve sarayı eleştiriyor hem de halka ihtiyaç duydukları cesareti ve azmi veriyordu. Yaklaşan devrimin ayak seslerini duymak için fazlasıyla sağır olan soylular, onun eserlerini alıp sergiliyorlardı.

 

Brütüs’ün Oğlunun Cenazesi [Les Licteurs Rapportant à Brutus Les Corps] 1789

Brütüs’ün Oğlunun Cenazesi [Les Licteurs Rapportant à Brutus Les Corps] 1789

Louvre Müzesi, başlangıçta bir saray olarak inşa edilmişti ve haftada bir gün sanat eserlerinin halka açık, ücretsiz sergilendiği bir yerdi. Soylular, ruhban sınıfı, askerler ve halk tabakasından insanlar, ayak takımı gibi birçok kesim bu eserleri görmeye geliyordu. Fakat 1784 yılındaki sergilerden birinde özellikle herkesin görmeyi merakla beklediği ve devrimin resmi sayılabilecek bir tablo vardı; Horas Kardeşlerin Yemini.

 

Horas Kardeşlerin Yemini [Oath of the Horatii] 1784 – Louvre Müzesi

Horas Kardeşlerin Yemini [Oath of the Horatii] 1784 – Louvre Müzesi

Resmin konusu antik bir hikâyeden alınmıştı. Horaslar, Romalı üçüzlerdi ve Albalılar ile aralarındaki sorunu çözmek için kendileri gibi üçüz olan Curiat kardeşlerle savaşacaklardı. Resimde Horas kardeşler Roma’ya sadakat ve bağlılıklarını gösterirlerken babaları da onlara destek oluyordu. Bu üç adam, vatanları için görevlerini yerine getirirken ölmeyi göze alıyorlardı. Tablonun sağ tarafında gördüğümüz kadınlar ise, en üstün değerleri sembolize eden bu adamların arkasından yas tutmaya ve beklemeye razı olmuşlardı. Lakin Horaslardan birinin karısının Curiatların kızkardeşi olması ve Curiatlardan birinin nişanlısının ise Horasların kızkardeşi olması durumu oldukça trajik yapıyordu. Kızkardeşin sevdiği erkekleri kaybetme korkusu ve üzüntüsü yüzüne oldukça iyi oturtulmuştu. Horaslar Curiatlara karşı zafer elde ettiler etmesine lakin sadece biri hayatta kaldı. Trajedi burada sonlanmadı; nişanlısının ölmesine dayanamayan kızkardeşin tüm Roma’yı lanetlemesi üzerine kalan Horas onu kentin ortasında öldürdü.

Cupid ve Psyche [Cupido & Psyche] 1817

Cupid ve Psyche [Cupido & Psyche] 1817

Fransız Devrimi’nin ayak sesleriyle beraber Fransa’da, toplumsal sınıflara yahut kiliseye bağlılık yerine devlete sadakati öne çıkaran bu tablo, devrimden neredeyse beş yıl kadar önce yapılmış olmasına rağmen o dönemin atmosferini gözler önüne serdi.

David’in yaşadığı büyük acılardan biri de kuşkusuz arkadaşı Marat’ın ölümü olmuştu. Bir gün önce ziyaretine gittiği Marat’ın ölüm haberini alınca oldukça sarsılan David, onu ölümsüzleştirmek istemiş ve yaptığı resimle onu aziz mertebesine çıkartmıştı. Marat, devrim sonrası terör döneminin en büyük isimlerindendi ve kronik bir deri rahatsızlığı yüzünden sürekli küvette vakit geçiriyordu. Yaptığı yaptırımlardan memnun olmayan ve kocası bu eylemler esnasında ölen bir kadın Marie Corday önce bir mektup yazıp yaptırımların halk üzerindeki etkisini anlattı. Fakat Marat’ın bunu önemsemediğini görünce yardım isteği gibi basit bahaneyle evine giderek onu bıçaklayarak öldürdü.

 

Achilles’in Öfkesi [The Anger of Achilles] 1825

Achilles’in Öfkesi [The Anger of Achilles] 1825

Daha sonra hapse giren David, çıktığında belki de o zamana dek bütün politik görüşlerine ve yaptıklarına ters olarak dönemin kralının ressamı oldu; Napoleon’un. Birçok tablosunu ve portresini yaptığı Napoleon’un ardından ise Belçika’ya giderek oraya yerleşti ve 77 yıllık yaşamı orada son buldu. Arkasında ise devrimin en büyük ateşleyicilerinden ve savunucularından biri olarak anılarını, daha da önemlisi eserlerini bıraktı.

1 Comment

  1. Alper

    28 Nisan 2015 at 06:58

    Deniz sen adamsın! Diger yerlerde 2 satir bir sey yaziyordu helal olsun/

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Çin’in Yapacağı ‘Titanik’ Replikası Müze Olarak Kullanılacak!

Çin, 1912 yılında üretilmesinin ardından çıktığı ilk yolculukta buz dağına çarparak batan yolcu gemisinin aynısından yapacak. Pek çok romana ve filme...

Kapat