KARİZMATİK LİDERLER

Karizma, karizmatik otorite, karizmatik liderlik Eski Yunan Çağı’na kadar uzanan bir geçmişe sahip olan Charisma ; ”ilahi ilham yeteneği ”, bir kimsenin müstesna bir deruni kudretle donatılmış olması anlamına gelmektedir. Karizma kavramı ilk kez Hristiyanların kilisenin müritleri üzerindeki etkileri için kullanılmıştır. Max Webber: ‘Karizma, çalışarak kazanılamayan, doğuştan gelen olağanüstü özellikler olarak algılanmalıdır.’ der. Max Webber, karizmatik otoriteyi dile getirdikten sonra bu konu üzerine birçok araştırmacı bilim adamı çalışmalar yaparak fikirler üretir. Karizma üzerine en çok kabul gören  düşünceler Max Webber‘in ortaya koyduğu karizma üzerine düşünceleridir.

Webber’e göre karizmatik liderlerin ortaya çıkmaları ve onlarda aranan nitelikler ile toplumun içinde bulunduğu sorunlar, inançlar ve beklentiler arasında sıkı bağlılıklar bulunmaktadır. Karizmanın çeşitli tipleri bulunmaktadır. Dini tip, bunların en temel olanıdır.

Genellikle toplumların en bunalımlı dönemleri karizmatik liderlerin ortaya çıkması için elverişli koşulları sağlamaktadır. Toplumun siyasi, askeri bir lidere ihtiyaç duyduğu dönemlerde ortaya çıkıp içinde bulunulan durumlara radikal kararlar alarak çözümler üretme yeteneğine haiz kimselerdir karizmatik liderler.

Toplumunun askeri, idari yönden ihtiyacı olan dönemde ortaya çıkmış sorumluluk bilinci ile hareket etmiş,  aldığı radikal kararlarla yaşadığı dönemde adının anılması dahi çok zor bir rejimi topluma benimseterek yeni bir bayrak altında ve inkılaplar ışığında bir ülke kurmuş ve halkın desteğini arkasına alarak büyük savaşlar kazanmış bir lider olan Mustafa Kemal Atatürk, bu tanımın en güzel örneğidir.

karizmatik-liderler-1

Sosyalleşmiş liderler içinde yer verebileceğimiz halklarına fikirlerini aşılamış diğer liderlerin birkaçına göz atalım.

FİDEL CASTRO, Küba devrimi lideri. Diktatörlüğe karşı verdiği mücadelede her zorluğa katlanmış ele aldığı liderlikte yaptığı reformlarla dış ülkelerin ambargo ve savaşlarına maruz kalmıştır. Bunlara rağmen ülkesinde sosyalist politikalara bağlı olacağını bildirmiştir. Castro, fikirlerinden vazgeçmeyeceğini, sadece kendi halkına değil tüm dünyaya kabul ettirdi.

karizmatik-liderler-2

MAO ZEDONG, Çin Halk Cumhuriyeti kurucusu ve devrimci lider. Ülkesinde devrim için yapılan savaşların lideri, planlayıcısı. Yaptığı toprak reformları, Japonya’ya karşı verdiği savaşlarla Çin Halk Cumhuriyetinin kurucu lideri oldu.

karizmatik-liderler-3

Mohandas Karamçand Gandi, Hindistan ve Hindistan Bağımsızlık Hareketi’nin siyasi ve ruhani lideri. Gerçek ve kötülüğe karşı aktif ama şiddet unsuru içermeyen direniş ile ilgili olan Satyagraha felsefesinin öncüsüdür.

karizmatik-liderler-4

Toplumlarına değerler katmış karizmatik liderler olduğu gibi yıkıcı etkilere sahip, halkalarına acılar yaşatmış liderler de bulunmakta. Adolf Hitler bu karizma tanımına uyabilecek en güzel örneklerden biri. İzleyici etkileme, hitabet gücü yüksek, uğruna milyonları sürükleyebilecek bir sihre sahip olan tanrı tarafından donatılmış bir lider gözüyle bakılmaktadır. Halkı kötü sona sürükleyen, düşüncelerinin doğru olduğunu dayatan ve yıkıma sebep olan kişiselleşmiş bir lider.

karizmatik-liderler-hitler

Bu tanıma verebileceğimiz bir diğer örnek ise Saddam Hüseyin. Karizmatik liderlik kavramında  zihinlerde oluşturulan iyi bir politik liderlerin vasıfları olmadığını halkı kötü sona sürüklemelerinin de olası bir durum olduğunu görebiliyoruz.

Saddam Hüseyin Abdülmecid El-Tikriti, Irak’ın beşinci cumhurbaşkanı ve dikdatörü. 2006 yılında idam edildi

karizmatik-liderler-saddam

Karizmatik liderlik yalnızca politik siyasi kavramlara özgü bir oluşum değildir. Sivil haklar ve özgürlük savunucuları, iş idarecileri gibi farklı örgüt tiplerinde ortaya çıkmış karizmatik liderler görebiliyoruz. Ortak noktaları ise inananları, üyeleri, izleyenleri, çalışanları kendi fikir ve düşüncelerini kabul ettirmeleridir.

 

KAYNAK: T.C. KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KARİZMATİK LİDERLİK VE ÖRGÜT KÜLTÜRÜ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA –Hazırlayan Zafer AYKANAT-2010

 

Uğur Demirbilek

Muğla Üniversitesi Dış Ticaret Programından mezun oldum. Gaziantep Üniversitesi Ekonomi Bölümünü son sınıfta bıraktım şuan Gümrük Memuru olarak (Antalyada) çalışmaktayım. Karikatür çizen, amatör fotoğrafla uğraşan bir gezginim.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
100 Bin Yasaklı Kitaptan Anıt İnşa Edildi!

Arjantinli sanatçı Marta Minujín, 100 bin yasaklı kitaptan, Yunanistan’daki Parthenon Tapınağı’nın tam boyutlu devasa bir replikasını yaptı. Sanatçıya göre bu çalışma,...

Kapat