Kubbet-üs Sahra ve Muallak Taşı

Kubbet-üs Sahra 691 yılında, I. Abdülmelik döneminde inşa ettirilir. Miraç olayının oluştuğu muallak taşını korumak amacı ile inşa ettirilmiştir. Bu yapının inşasının bir diğer sebebi daha vardır.
Emevi halifesi Muaviye’nin ölümünden sonra oğlu Yezid başa geçmiştir. Kardeşi Zübeyr, abisinin halifeliğini tanımamıştır ve isyan çıkartmak için halkı örgütlemek amacıyla Mekke’ye kaçmıştır. Zübeyr’in orada kalması ve geri dönmemesini isteyen Yezid, bu yapıyı yaptırmıştır. Bu yapıyı yaptırma amacı, hac için Mekke’ye giden halkını burada tutup Zübeyr’in kışkırtmalarından korumaktır. Halkının, hac görevini buradaki Muallak Taşı’nı tavaf ederek yerine getirmesini isteyen Yezid, “Burada kılınan bir namaz bin namaza bedeldir.” demiştir.

kubbetüs-sahra-ve-muallak-tasi2

Yapı sekizgen planlıdır. Kubbesi başlangıçta ahşaptır fakat daha sonra bakır ile kaplanmıştır. Kanuni Sultan Süleyman ise bu kubbeyi altın ile kaplatmıştır. Cephelerde bulunan mozaik plakaları söktürüp yerine İznik çinileri ile süsleme yaptırmıştır. Erguvani çiniler sadece saray ve çevresinde kullanılırken, Kubbet-üs Sahra’da da karşımıza çıkar.

kubbetüs-sahra-ve-muallak-tasi3

Sekizgen duvarların her bir yüzünde ikisi kapalı beşi açık olmak üzere yedi tane pencere bulunmaktadır. Kubbe kasnağındaki pencereler de birisi açık birisi kapalı olarak düzenlenmiştir. Kubbet-üs Sahra’nın cepheleri iki kısma ayrılmıştır; alt kısmı tamamen mermer iken, üst kısmı tamamen çinilerle doludur.

kubbetüs-sahra-ve-muallak-tasi1

Kubbet-üs Sahra’nın iç özelliklerine bakacak olursak, Hz. Muhammed’in miraca yükseldiği Muallak Taşı, yapının tam merkezinde yer alır. Bu taşın üst kısmında bir açıklık vardır ve eski çağlarda bu açıklık üzerinde kurbanların kesildiği bilinmektedir. Bu açıklıktan aşağıya bakıldığında, taşın içinde bir mağara olduğu bilinmektedir. Bilinen ilk mihrap, bu mağaranın içinde bulunan 691 tarihli mihraptır. Düz bir yüzeyin kenar konturları oyularak yapılmış bu mihrap, dikdörtgen çerçeveli ve Sasani benzeri süslemeleri olan bir mihraptır. Yapının içinden bir merdiven ile kaya altındaki mağaraya ulaşılması mümkündür. Taşın etrafını dolanan çift sıra koridor yapılmıştır. Bu koridorlar, ayaklar ve sütunlarla desteklenerek yapıya görkem kazandırılmıştır.
Yapının yanında Kubbet-üs Silsile adı verilen bir yapı vardır. Bu yapı, daha önce İslam dünyasında sekizgen planda bir yapı olmadığı için yapılmış bir prototiptir ama Kubbet-üs Sahra’dan biraz farklıdır.

kubbetüs-sahra-ve-muallak-tasi

Merve Tuncer

Akdeniz Üniversitesi Sanat Tarihi öğrencisi. İtalyan Mimarisi,Modigliani ve Caravaggio tutkunu.

1 Comment

  1. Hatice KIRK

    05 Ocak 2016 at 21:56

    Tarih tarih tarih tek kelime muhteşem tebrik ederim birtanem
    Yazılarını sabırsızlıkla bekliyorum
    Öptüm seni

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
İstanbul Tiyatro Festivali 2017’den İtibaren Her Yıl Yapılacak!

İKSV’nin 1989 yılında düzenlemeye başladığı ve 2002 yılından bu yana iki yılda bir gerçekleştirilen İstanbul Tiyatro Festivali bundan böyle her...

Kapat