‘Medusa’laştırdığımız Kadınlar Üzerine

Derininde ‘’koruyucu, yönetici, kraliçe’’ anlamları barındıran Medusa, Yunan mitolojisindeki üç Gorgon’dan en kötüsü ve tek ölümlü olanıdır. ‘Gorgo’ kökü Yunan dilinde ”korkunç, berbat, dehşet verici” anlamını içerir. Yılan saçlı, keskin dişli, baktığı kişiyi taşa çeviren bir canavar olarak bilinen Medusa öylesi korkunçtur ki antik dönemde büyük ve özel yapıları korumak için Medusa kabartma ve resimleri kullanılırken; Eski Bizans’ta da kılıç kabzalarına ve dairelerin sütunlarına işlenir, kötülüklerden koruyacağına dair inançlar gelişir.

‘Dişi ifrit’ şeklinde sıfatlandırılan bu mitolojik karakter için birbirinden farklı söylentiler, efsaneler olmasıyla birlikte en kabul gören inanışa göre; Medusa o kadar güzel bir kadındır ki doğduğu andan itibaren tanrıçaların kıskançlığını üzerinde toplar, tanrıları peşinden koşturur. Buradan tahmin edileceği üzere bu güzelliğin en büyük kıskananı güzellik tanrıçası Athena olurken, kıskançlığı da Medusa’nın sonunu getiren en temel etmen olacaktır. Ve bu sona zemin hazırlayan Medusa’nın Gorgonlar arasında tek ölümlü oluşu, aslının insan doğasından gelir.

Denizler, depremler, atlar tanrısı Poseidon da Medusa’nın güzelliğinden başı dönen tanrılardan biridir. Ve efsaneye göre bir gün Medusa’yla Athena’nın tapınağında zorla birlikte olur. Kendi tapınağında yaşanan bu durum ve kıskançlığının verdiği öfkesiyle deliye dönen Athena için Medusa’yı cezalandırmak aslında aradığı bir eylemdir ve bu bir cezalandırmadan çok lanetleme şeklindedir. Fazlasıyla kıskandığı Medusa’nın saçlarının her bir telini yılana dönüştürür, bakmaya doyulmayan bu güzel kadının gözlerine bakanlar artık taş kesilir. Dışının çirkinliği ve korkunçluğuyla yalnız kalan Medusa’nın dışı içine de yansımaya başlar, kalbi kötüleşir, ruhu canavarlaşır. Bu lanetlemenin doyumuna ulaşamamış olacak ki onu öldüren ve mitolojide kahraman olarak yer alan Perseus da yine Athena tarafından görevlendirir.

Birbirinden farklı efsanelerin kiminde Medusa doğuştan çirkin bir canavarken, kiminde Poseidon’a aşık kendi isteğiyle birlikte olan dünyalar güzeli bir kadındır. Tüm bu farklı efsanelerin tek ortak noktası  Medusa öldürüldüğünde Poseidon’dan hamile oluşudur. Perseus kafasını kestiği anda ölen Medusa’nın gövdesinden Poseidon’dan olan çocukları kanatlı at Pegasus ve insan ikizi Chrysaor fırlar. Ayrıca kesilen başının sol damarındaki kan öldürücü bir zehir içerirken, sağ damarındaki kanın ise ölüyü diriltecek güçte bir ilaç olması Medusa’nın ne denli mucizevi bir varlık olduğunu gösterir. Sonrasında bu panzehir niteliğindeki ilaç da Athena tarafından sağlık tanrısı Asklepios’a armağan edilir.

Mitoloji insanlığın hayal gücü tarihidir. Olaylar hayali karakterlerle yoğurulur, tanrılar insansı özelliklerle tasvir edilir, insan yaşantıları başka bir boyutta aktarılır. Bu yüzdendir ki bir efsane fazlasıyla kola ayrılır, birçok ağızdan birbirinden farklı sonuçlar duyarsınız, siz hangi koluna inanmak isterseniz yalnızca ondan ibarettir hikayesi. Mitolojiyi istediğiniz yönde yorumlayabilir, algınızı başka bir boyuta taşıyabilirsiniz, böylesi harika bir güzelliği vardır. Ben Medusa’ya baktığımda çok güzel bir kadın hayal ettim. Ve bu efsanenin bu yönüne inandım. Benim algımda biz zaten böyle hikayelerin tam ortasındayız, buradaki güzellik kavramı yalnızca bir metafor. Gerçekten siz de çevrenize baktığınızda medusalaştırdığımız kadınları görmüyor musunuz?

Toplumun tıpkı Athena gibi kendine uygun olmayan, kendisinden farklı özellikler taşıyan insanları cezalandırışını, yetmezmiş gibi kendi aykırılaştırdıklarını yoketme isteğini, onları kötü ilan ederek itinayla kötüleştirdiğini, tıpkı bu hikayedeki gibi erkek profiline dokunulmazken kadın üzerinden benzeri hikayelerin devam ettiğini , bu hassas noktanın insan algısının ötesinde kadınları nasıl daha sert vurduğunu; görmüyor musunuz?

İnsanlık tarihi üzerinde gerçekten kadın duruşunun zor bir geçmişi var. Şu günlerde kadın cinayetlerinin arttığını, cinsel istismarların normalleşme gayretini, zorla veya isteğe bağlı bu eylemin sadece kadın üzerinden acımasızca değerlendirildiğini hepimiz yakından ya da uzaktan izlenimliyoruz. Biliyorum ki toplumdan hiçbirimiz memnun değiliz. Herkesin kendi eleştirileri, yakınmaları var. Gerçek şu ki, ne kadar kendimizden sıyırsak da aslında toplum biziz, toplum dediğimiz bizden ibaret. Ve bir yerde medusalaştırdığımız kadınlar var.

 

Okumadan geçmeyin: Veronika Ölmek İstiyor / Paulo Coelho

 

Elifcan Koç

Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi BIIBF Maliye öğrencisi
Sanat Karavanı Yazarı

1 Comment

  1. elif

    23 Kasım 2017 at 10:07

    YAZI ÇOK GÜZEL YALNIZ BİR YANLIŞINIZI BELİRTMEK İSTİYORUM. ATHENA GÜZELLİK TANRIÇASI DEĞİLDİ KENDİSİ SAVAŞ VE BİLGELİK TANRIÇASIDIR.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Rock FM Araplara Satıldı, Artık Dini Yayın Yapacak!

Türkiye'nin ilk ve tek rock müzik yayını yapan radyosu Rock FM Araplara satıldı ve artık dini yayın yapacak. Gitassi Medya...

Kapat