MoMa, New York

“Eğer sanat bir din olsaydı tapınağı kesinlikle New York Manhattan’daki Modern Sanat Müzesi MoMa olurdu.”

1929 yılında New York’ta öncü bir kurum olarak yola çıkan MoMa kendi alanındaki ilk müzelerden biri olarak, eğitim programları, kütüphanesi, arşivi, burs programları ve yayınlarıyla dünya çapında aydınlatıcı bir  kurum olmuştur. Müze, temel misyonunu modern ve çağdaş sanat konularında yerel; uluslararası alanda anlayış ve bilince derinleşmesine destek olmak şeklinde ifade eder. Modern ve çağdaş sanat alanında zihinsel ve fiziksel anlamda sınırların kalkmasına, her türlü ifade biçiminin özgürce uygulanmasına destek veren müze, çağdaş sanattaki açılımların modern sanat geleneklerini daha iyi anlamamızı kolaylaştırdığını ve kendini sürekli yenilemenin temel prensiplerinden biri olduğunu belirtiyor.

Müzenin kuruluşu, 20. yy Amerikan kültür ve bilgisiyle beraber hareket etmenin getirdiği bir gelişme sonucunda oluşmuştur. Standart Oil ve JP Morgan Bankası ile başlayan sermaye birikimiyle altı kuşaktan beri hem ekonomi, siyaset ve sosyal yaşamda etkili Rockefeller Ailesi ABD’nin ve dünyanın en önde gelen sanat kurumuna da imzasını atmıştır. John Hopkins ve Chicago Üniversitelerini kuran, ABD’nin önde gelen tüm üniversitelerine bağış yapan, Rockefeller Vakfı, Rockefeller Merkezi’nin kurucusu, Davos Forumlarını yapan Dünya Ekonomik Forumu’ndan Birleşmiş Milletler’e kadar etki alanını genişleten, Empire State, İkiz Kuleler gibi binaların yapımcısı olan bu ailenin etkinliği dünya çapında hala devam etmektedir. Nelson Rockefeller’in yakın dostu ve çalışma arkadaşı Alfred H. Barr onun için; ‘Hayatı boyunca sanata bu denli yoğunlaşmasının nedeni; sanatın ona derin ve tedavi edici bir haz vermesinden kaynaklanmaktadır.’ demiştir. Nelson Rockefeller’in 20. yy sanatını kuşatan koleksiyonunu beş ayrı kategoride toplayabiliriz. Kübizm, Fütürizm, Ekspresyonizm, Sürrealizm, Amerikan resim ve heykeli. Koleksiyonuyla MoMa’daki eserlerin temelini oluşturmuş olan Nelson Rockfeller ile ilgili bu parantez bilgiden sonra Moma’daki ressamların çalışmalarına bakalım.

dans-henri-matisse

Henri Matisse, Dans

On dokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren modernizmi devrimci adımlarla başlatıp sürdüren tüm önemli sanatçılar Monet, Seurat, Degas, Van Gogh, Vuillard, Bonnard, Munch, Lautrec, Derain, Picasso, Klee, Gaugin gibi isimlerin çok sayıda başyapıtları MoMa’da tüm ihtişamıyla boy gösteriyor.

picasso-avignonlu-kadinlar

Picasso, Avignonlu Kadınlar

Batı modern sanatının en iyi koleksiyonu olarak gösterilen bu hazinede 150 bin parça eser, 22 bin film ve 4 milyon fotoğraf bulunuyor. Başyapıtlarından çok az sayıda örnek vermek gerekirse:

Henri Matisse, ‘Dans’, Mondrian ‘Broadway Boogie Woogie’, Van Gogh ‘Yıldızlı Gece’, Henri Rousseau ‘Rüya’ Picasso ‘Avignonlu Kadınlar’, Dali ‘Hafızanın Sebatı’, Andy Warhol ‘Campbell Çorba Kutuları’, Monet ‘Su Nilüferleri Üçlemesi’… Aldığı bağışlar ve program gelirleriyle sürekli olarak yeni alımlar yapan müze, günün sanatını daha eski tarihli modern sanat eserlerinin perspektifinde sunmaya devam ediyor. Yapılan sergiler ve konuk koleksiyon sergileri müzenin öncülüğünü ve liderliğini sürdürmesine yardımcı oluyor.

mondrian-boogie-woogie

Mondrian, Broadway Boogie Woogie

800px-Van_Gogh_-_Starry_Night_-_Google_Art_Project

Van Gogh, Yıldızlı Gece

Andy Warhol

Andy Warhol, Campbell Çorba Kutuları 

MoMa Koleksiyonu’na Türk dokunuşu

MoMa’daki koleksiyonda Türk sanatçılar da var. Erol Akyavaş’ın ‘Kralların Zaferi’ (1959) adlı eseri Angeleski’ler tarafından hediye edilmiş. Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun  1962 tarihli ‘Zincir’ adlı eseri Turgut Menemencioğlu tarafından hediye edilmiş. Zühtü Müridoğlu’nun 1956 tarihli ‘Bilinmeyen Mahkum’ adlı eseri satın alınmış, İlhan Koman’ın 1957 tarihli ‘Ülkemin Güneşi’ adlı eseri de mimar Philip Johnson fonu tarafından müzeye verilmiş. 1969 yılında müzenin koleksiyonuna katılan 11 adet Burhan Doğançay Tamarind baskısı ile MoMa koleksiyonunda bulunan bir başka Türk sanatçıdır.

erol-akyavas-krallarin-zaferi

Erol Akyavaş, Kralların Zaferi

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Türkiye’nin Oscar Adayı Belli Oldu!

Bu yıl 89'uncusu düzenlenecek Akademi(Oscar) Ödülleri'nin Türkiye adayı 'Kalandar Soğuğu' filmi oldu. 17 kişilik seçici kurulun belirlediği film, ABD'de düzenlenecek...

Kapat