Muhteşem Fitzgerald

“Başkalarının şansı kadar sinir bozucu bir şey yoktur.

F-Scott-Fitzgerald (1)

24 Eylül 1896 günü adını büyükannesinin kuzenlerinden biri olan ABD ulusal marşının sözlerini yazmış Francis Scott Key’den alan F. Scott Fitzgerald doğuyor.

F-Scott-Fitzgerald (3)

İki ablası da doğumuna yakın çıkan bir salgın hastalık yüzünden ölen kahramanımız varlıklı bir ailenin şımarık çocuğu olarak yetişiyor.
F-Scott-Fitzgerald (4)

“Partiler bir tür intihar gibidir.

Fitz, altı yaşındayken takım elbisesini giyip herkesi beklediği ve kimsenin katılmadığı doğum günü partisinde tüm pastayı kendisini yiyerek parti hayatına buruk bir başlangıç yapıyor.

F-Scott-Fitzgerald (5)

“Bütün Tanrılar ölmüş, bütün savaşlar yapılmış, insanlığa dair bütün inançlar sarsılmıştır.

Okul hayatı pek başarılı gitmeyen Fitz çağdaşı olan birçok kayıp kuşak Amerikalı gibi 1. Dünya Savaşı başlayınca orduya yazılıyor. Hemingway gibi ne yazık ki o da savaşta istediklerini bulamıyor. Hatta daha kötüsü başına geliyor ve okyanus ötesini gitmek için gemiye binmeye beklerken savaş sona eriyor.

F-Scott-Fitzgerald (6)

Savaş sonra ise şansı biraz dönüyor ve 1919’da ilk romanı This Side of Paradise / Cennetin Bu Yakası basılıyor. Kitap ilk yılında 50 bin ciltli kopya satıyor ve yazarını bir anda şöhrete taşıyor.

F-Scott-Fitzgerald (7)

Şöhret öncesi, ordudayken Alabama’ya gönderildiği sırada bir kulüpte tanıştığı Zelda’ya annesinin alyansıyla evlenme teklif ediyor. Zelda bir yargıcın en küçük şımarık kızı. İsmini annesinin hamileyken okuduğu bir romanda geçen çingene kraliçesinden alıyor.

F-Scott-Fitzgerald (8)

Teklif konusunda emin olamayan Zelda yüzüğü kaldırıyor ve Fitz iş hayatında başarılı oluncaya kadar ilişkilerini kesiyor. Bir ara yüzüğü iade etse de ilk roman çok satınca hemen evliliği kabul ediyor.

F-Scott-Fitzgerald (9)

1921’de tek çocukları Scottie Fitzgerald doğuyor.

F-Scott-Fitzgerald (10)

“Bir gün tren yolculuğu yaparken Hugh Walpole’nin kitaplarından birini aldım. Şöyle düşündüm ‘Bu adam bile yazar olabiliyorsa, ben de olurum.’ Daha kötü bir kitap olamazdı ama yok sattığını biliyordum. Ondan sonra kolları sıvadım ve ilk romanımı yazdım.

F-Scott-Fitzgerald (11)

Kükreyen yirmiler.

Fitzgerald’ın ifadesiyle “Caz Çağı”nın taşkınlıkları boşluğa düşmüşlüğün ruh halini gizliyordu. Karısı Zelda ile ölümlerine kadar süren suç ortaklıkları başlıyor. Altın Çağ partilerinin (bk. Muhteşem Gatsby) kral ve kraliçesi oluyorlar.

F-Scott-Fitzgerald (12)

Ve parti başlıyor! Davet edilmedikleri partilere gidip kapı önünde dört ayak üstünde havlayarak, çırılçıplak soyunup parti evinde banyo yaparak, pijamayla gelerek, bazen de pijamalarını tamamen çıkarıp dans ederek, iç çamaşırlarını bahçedeki çıplak heykellere giydirerek, sigaralarını parayla yakarak, partiye itfaiyeyi çağırarak, davetlilerin mücevherlerini çorbaya katıp kaynatarak…

F-Scott-Fitzgerald (13)

“Biz sakınmaya inanmayız ki!

Zelda Fitzgerald

Tabi ki taşkınlıkları partilerle sınırlı kalmıyor. Zelda arabalarının önüne yatarak kendisini ezemeyeceğine dair meydan okuyor. Editörü Maxwell Perkins ile birlikteyken yolun kavisini izlemekten daha eğlenceli olduğu için aracını gölete sürüyor.

F-Scott-Fitzgerald (14)

“Hayattan, içkiden ve edebiyattan iyice bıktım.

Fitz içkiliyken yazamıyor. İlk romanı için ‘Coca cola ile yazıldı. Coca cola içimde beni uyanık tutacak kadar köpürüp fokurduyordu.’ ifadelerini kullanıyor.

TELEVISION PROGRAMME.....OMNIBUS....F SCOTT FITZGERALD... Picture Shows:  F Scott Fitzgerald, 1920's TX:BBC ONE Monday 3 April 2000 On the 75th anniversary of the publication of "The Great Gatsby", 'Omnibus' celebrates the flawed genius of F Scott Fitzgerald and explores the dark side of the American dream. WARNING: This copyright image may be used only to publicise the current BBC programme.  Any other use whatsoever without specific prior approval from Image Bank/Archive Photos (0171 312 0300) may result in legal action. ...  Image Bank/Archive Photos Unmanipulated picture Monday 3 April 2000

“Tabi ki alkoliksin ama çoğu iyi yazardan fazla değil.

Ernest Hemingway

Fitz alkol sorunu nedeniyle defalarca hastanelere girip çıkıyor. Bir defasında doktoru alkolü kontrol edebilmesi için her gün 125 ml cin içmesine izin veriyor o da bir litre cini her defasında 125 ml ölçerek içiyor.

“Çok fazla içtim ve bu beni kesinlikle yavaşlatıyor. Öte yandan içki olmasa bugüne kadar hayatta kalır mıydım bilmiyorum.

F-Scott-Fitzgerald (16)

En muhteşem romanı kuşkusuz herkesin hemfikir olduğu “Muhteşem Gatsby”. Bu roman için öncesinde şu isimleri düşünüyor: Trimalchio West Egg, Yükseklere Sıçrayan Aşık, Kırmızı Beyaz ve Mavi’nin Altında.

F-Scott-Fitzgerald (1)

“Halk her zaman yazarı kitaplarındaki ana karakterle özdeşleştirir. Ana karakter zaman zaman içki içiyor veya güzel bir kadına göz kırpıyorsa kitabın yazarı da bir hovardanın ahlakına ve bir bar kelebeğinin zevkine sahip olmalıdır. Sıradan bir adamın aklına sahip sıra dışı bir adam olarak deve gibi susmalı fil gibi göbeğe sahip olmalıdır.

F-Scott-Fitzgerald (17)

James Joyce. Fitzgerald onu modern romanın üstadı olarak görüyor. Paris’te bir davette ilk kez karşılaştıklarında Fitz hayranlığını kanıtlamak için kendini pencereden aşağı atmayı teklif ediyor. Parti sonrasında Joyce’a Muhteşem Gatsby’nin imzalı bir kopyasını kendisini Joyce’un ayaklarına kapanmış ona tapınır halde çizimiyle birlikte sunuyor.

“O genç adam deli olmalı. Kendine bir zarar vermesinden korktum. James Joyce

F-Scott-Fitzgerald (18)

Fitzgerald romanlarında anlattığı 20’lerin ‘Flapper’ imgesini karısı Zelda’yı örnek alarak oluşturuyor. Ayrıca 1922’de “Güzel ve Lanetlenmiş” adlı kitabını aralarındaki aşktan esinlenerek yazıyor.

F-Scott-Fitzgerald (19)

1920’lerdeki Altın Çağ’da bile fazla para kazanamayıp kazandıklarını da umarsızca harcamaları  sonunda yakınlarına ömür boyu borçlu kalarak yaşıyorlar. ‘Altın Çağ’ın bitip ‘Büyük Buhran’ın başladığı yıllarda Hollywood’a gidip şansını deniyor ve “Rüzgar Gibi Geçti”nin yeniden yazılan senaryosunda sadece iki hafta çalıştıktan sonra kovuluyor.

F-Scott-Fitzgerald (20)

Altın Çağ’ın bitişi gibi Zelda da tükeniyor ve 1930’da şizofreni teşhisi konuyor. Kalan hayatını hastanelere girip çıkarak tamamlıyor. 1932’de hastanedeyken bir ayda “Valsi Bana Ayır” adlı yarı otobiyografi kitabını yazıyor.

F-Scott-Fitzgerald (21)

“Fitzgerald’ın 20’leri, 1920’lerdi. Borsa çökerken Zelda aklını yitiriyordu ve Fitzgerald şişenin içinde adeta kayboluyordu. Korkunç bir hikayeydi bu. O dönemin sembolü oldu ve sonra insanlar kendi aşırılıklarından kurutulup gözlerini açtığında Fitzgerald çarmıha gerildi. Cin içen altın çocuk camdan atlayan bosacı sembolüne dönüşmüştü.Jay McInerney

F-Scott-Fitzgerald (22)

“Cinsel ilişkilerimiz gayet keyifliydi, ta ki beni terk edeceğini anlayınca dek. O zamana kadar hepsi güzeldi, değil mi?Fitzgerald

“Onları tatminkar bulduğuna memnun oldum.Zelda

F-Scott-Fitzgerald (23)

Ayak fetişi. Hayatı boyunca insanların kendisini ayakkabısız görmesine izin vermiyor. Kumsalda  dahi. Ancak iş kadın ayaklarına gelince başka bir hal alıyor olmalı…

“Scott 30-35 yaşlarında içten içe öldü ve bir süre sonra yaratıcılık gücü de yok oldu.Hemingway

Ağustos 1940’ta son telif hakkı ücretini alıyor. Bütün kitaplar sadece 40 tane satılıyor ve bundan 13 dolar kazanıyor.

F-Scott-Fitzgerald (24)

“Benim geldiğim noktaya, yaşayıp ölmenin bir şey değiştirmediği noktaya ulaştıktan sonra hayata dönmek zor oluyor.

Otobiyografisine “20’sinde ayyaş, 30’unda perişan, 40’ında ölü”  diye yazan ve yaşadıkları çöküş sırasında defalarca intihara kalkışan F. Scott Fitzgerald 21 Aralık 1940’ta henüz 44 yaşındayken evinde kalp krizi geçirerek ölüyor. Öldüğünde üzerine kayıtlı 706 doların 613 doları cenaze masraflarına gidiyor.

F-Scott-Fitzgerald (25)

Şansı öldükten sonra da devam ediyor. Gömülmek istediği aile mezarlığına Katolik Kilisesi kitaplarını ahlaksız olarak nitelendirdiği için kabul edilmiyor ve arkadaşı Nathaniel West cenaze törenine gelirken trafik kazasında yaşamını yitiriyor. Hemingway ise ölünün arkasından son lafını söyleyerek anı kitabı “Paris Bir Şenliktir”de onu kaçık, iktidarsız, korkak olarak anlatıyor.

F-Scott-Fitzgerald (26)

Zelda Fitzgerald ise 1948’de Kuzey Carolina’da bir akıl hastanesinde çıkan bir yangında kilitli kaldığı odada yanarak ölüyor. Sonrasında cesedi diş kayıtlarından teşhis ediliyor.

F-Scott-Fitzgerald (27)

“Evliliklerinin öyküsü dönemimizin en büyük aşk hikayelerinden biridir. Hepimiz onca trajediye rağmen birbirimize bu kadar aşık kaldığımız için çok şanslıyız. Trajedi vardı ama aşk onlara rağmen yaşadı. ”

Eleanor Lanahan

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Oasis Belgeseli Vizyona Giriyor!

Efsanevi İngiliz rock müzik grubu Oasis'i anlatan belgesel, Asif Kapadia'nın yapımcılığında vizyona girmeye hazırlanıyor. "Supersonic" adlı belgesel, adını Oasis'in aynı...

Kapat