RÜYALARI RESMEDEN DELİ BİR DAHİ; SALVADOR DALİ

1904 yılında İspanya’nın Figueras kentinde doğmuştur. Sigmund Freud’un yazılarından etkilenerek sanatını sürrealizmle temellendiren Dali, “Eleştirel Paranoya” adını verdiği yaklaşımı ortaya koymuş ve bu yaklaşımla oluşturduğu eserlerle dünyanın en başarılı sürrealist ressamı olmuştur. Ancak biz onu sürrealist ressam olarak tanısak da o, güzel sanatların birçok dalıyla ilgilenmiş heykelcilik, fotoğrafçılık ve filmcilik de yapmıştır.

Salvador Dali, doğmadan önce menenjit sebebiyle hayata gözlerini yuman ağabeyinin adı olan Salvador ismini almıştır. Anne ve babası ağabeyinin Salvador’un bedeninde yeniden dünyaya geldiğine; yani reenkarnesi olduğuna inanmıştır. Bütün çocukluğu boyunca, ağabeyinin mezarına yaptıkları sık ziyaretler Dali’nin kimlik karmaşası yaşamasına neden olmuştur. Dali, bu durumlar hakkında şunları söylemiştir:

“Doğar doğmaz tapınılan bir ölünün ayak izlerinden yürümeye başladım. Beni severken hala onu seviyorlardı aslında. Belki de benden çok  onu…”

 

Belleğin Azmi, 1931

Belleğin Azmi, 1931

“İki su damlası gibi birbirimize benziyorduk, fakat yansımalarımız farklıydı. O, herhalde benim fazla, mutlak olarak tasarlanmış ilk versiyonumdu.”

“Babamın sevgisinin bu sınırları,  yaşamımın  ilk günlerinden itibaren çok büyük bir yara oldu benim için.”

 

Bu nedenle Dali’nin tüm davranışları ailesinin dikkatini çekmek üzerine odaklı olmuştur. Dali’nin söylediklerinde ise bu farkındalıkla yaşamakta zorlandığını ve insanların çoğu zaman yaşadıkları acı ve eksikliklerin yaratıcı sanatı doğurduğunu görebiliriz belki de. Çünkü Dali’nin tek derdi, yaşadıklarını hatta yaşayamadıklarını, çocukluğundaki eksiklikleri, deli ruhunu ve bilinçaltını tuvale en uyumlu renklerle aksetmek olmuştur.

 

1916′ da annesinin de desteğiyle  resim okuluna kaydolan Dali’nin bir yıl boyunca yaptığı karakalem çalışmaları babasının desteğiyle evlerinde sergilendi. İlk resmi sergisi ise 1919’da Figueres’teki Municipal Theater’da açıldı. Böylece Dali’nin resimdeki yeteneği açtığı sergilerle tescillendi .

Dünya onu sadece resimleri ile değil diğer yönleriyle de tanıdı. Her zaman aykırı, içinde farklı olma isteği barındıran bir kişiliğe sahip olan Dali; bu kişiliğini çılgın kostümleri, akıl almaz ev dekorasyonu ve gösterişli bıyığına da yansıtmıştır.

 

“Benim deliliğim ile gerçek deli arasındaki farkı biliyor musunuz? Gerçek deli asla zafere ulaşamaz. Benim yaşamımda ise her çılgınlık yeni bir zaferdir. Başarı sağlayan çılgınlığı ötekinden ayırt etmek çok önemlidir. Tam bir başarı için azıcık çılgınlık her zaman lazımdır.”

 yeni-insanin-dogusunu-izleyen-cocuk

Bu ilginç adam sanatı da klasik anlayışın dışına çıkaracaktı elbette. Yapıtlarında her zaman yaratıcılığının sınırlarını zorlamıştır.

Günlük yaşamı; entelektüel bir söylemin ve  lüks bir yaşamın çevresinde dönen ressamın, kadınlar ilgisini pek çekmiyordu. Ancak  bu durum Paris’e gittiğinde  değişecekti.

Salvador Dali 1926 yılında Paris’e gitti ve eşi olacak Gala ile tanıştı, beş sene birlikte yaşadıktan sonra evlendiler.

“Gala Olmadan, ben Dali Olamazdım.

Gala; onun modeli, sevgilisi, ilham perisi ve en yakın arkadaşıydı. Gala’nın ölümünden sonra hayata küsen ve neredeyse hiçbir eser üretemeyen Dali, Gala’nın gömüldüğü Pupol Kalesi’ne yerleşti. Burada inzivaya çekildiği günlerini geçirmekteydi.

Dali, daha sonra bilinmeyen bir sebepten ötürü kalede çıkan yangından ötürü, taşınmak zorunda kaldı. Salvador Dali Tiyatro ve Müzesi’ne taşınarak, kalp yetmezliğinden öleceği 1989 yılına kadar burada yaşadı. Ölümünden sonra ise müzenin mahzenine gömüldü.

Bir dahi olacağım,dünya bana hayran kalacak.Muhtemelen hor görüleceğim ve anlaşılmayacağım; ama bir dahi ,büyük bir dahi olacağım.”

Salvador Dali’nin henüz 16 yaşındayken günlüğüne yazdığı bu satırlar, onun her zaman özgüven sahibi ve hırslı bir insan olduğunun kanıtıdır. Ve tıpkı dediği gibi dünyanın ona ve eserlerine hayran kaldığı ölümsüz, büyük bir dahi olmuştur.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
‘7. Sadri Alışık Anadolu Tiyatro Oyuncu Ödülleri’nin Adayları Açıklandı!

Bu yıl 7. kez düzenlenecek olan 'Sadri Alışık Anadolu Tiyatro Oyuncu Ödülleri'nin 2015-2016 sezonu ve 2016-2017 sezonu Ocak ayı sonuna kadar olan...

Kapat