Sinemanın Sessiz Çığlıkları | En İyi 10 Sessiz Film

Görüntülerle ‘an’ ın perdeye yazılmasıyla oluşan bir romandır sessiz sinema. Çığlıktır, kulakları sağır eden, ağzı var dili yok bir çığlık. Başlı başına bir dönemdir, tarihtir. Fakat tarih de sıkıcıdır. O sebepten ben de hikayenin sıkıcı kısmına girmeden, hani filmi anlatır gibi yapıp direkt sonunu söyleyeceğim. Balık tutmayı öğretme gibi bir derdim yok ne de olsa. Vereyim balığı gitsin.

Efendim sinemanın doğum günü olarak kabul gören 1895’teki Fransız Lumiere kardeşlerin çekip; bir kafede halka açık olarak oynattıkları, sonunda da filmi izleyen vatandaşların ‘tren bizi ezecek kaçın’ diye bağırarak mekandan kaçışmalarıyla şaşkınlık yaratan “Trenin gara girişi” filminden, 1927’deki ilk senkronize diyaloglu uzun metraj film olan The Jazz Singer”a kadarki dönem sessiz sinema dönemi diye bilinir. Aslında teknolojisi 1860 tarihinde icat edilmiş lakin türlü zorluklardan dolayı 1900’lü yıllardan sonra yaygınlaşmıştır.


1895’ten başlayarak Georges Melies, Lumiere kardeşler tarafından “ticari geleceği olmayan bilimsel bir merak konusu” olarak görülen bu yeni tekniğin önündeki parlak geleceği fark etti. 1914’e kadar 400’den fazla film çekti. Bunlardan 1902’de çekilen “Ay’a Seyahat” ticari değer taşıyan ilk gösteri filmi olarak kabul edilebilir. Bugün de kullanılmakta olan sinema tekniklerinin çoğunu sinemanın büyücüsü lakaplı George Melies’e borçluyuz.

Sessiz sinema, birçok mucize ile doludur. Kurgunun keşfi, imkanların zorlanması, sinemanın tiyatrodan bambaşka bir yere doğru ilerlemesine olanak tanır. Mizansen devreye girer; kurgu, bir aldatmacaya, yeni bir gerçekliğin kurulmasına olanak tanır. Seyirci sözlerden ziyade birbirini takip eden görüntülerin oluşturduğu anlamlı bütünlerden bir mana çıkarmaya çalışır. Kahvenin telvesi gibi dibe çöker ve damakta harika bir tat bırakır bu sinemanın dilsiz uşakları.

Şimdi müsaadenizle ünlü yönetmen Alfred Hitchcock’tan  bir hasbihal aktardıktan sonra  aradan çekilip sizi bu dönemin seçmece eserleriyle baş başa bırakıyorum. Genç sinemacılara ne gibi tavsiyelerde bulunacağı sorulduğunda şöyle cevap verir üstat: “Sessiz film çeksinler. Çektikleri bir kısa filmi, filmden bir sahneyi, daha önceden çekilmiş bir filmin sahnesini sessiz bir şekilde çekmeye çalışsınlar. O zaman sesin anlatıma ne büyük kolaylıklar kattığını göreceklerdir, yahut yaratıcılıktan ne kadar çok şey kaybettirdiğini…”

10. Un Chien Andalou – Endülüs Köpeği – 1928 – Imdb:7,9

Sinemanın ilk deneysel örneği olarak kabul edilen 1928 Fransız yapımı filmin süresi ise 16 dakikadır. Paris’te çekilen filmin yönetmen, yapımcı ve senaristliğini Luis Buñuel üstlenmiştir.

9. City Lights – Şehir Işıkları – 1931 – Imdb:8,6

Yönetmenliğini, yapımcılığını ve başrolünü Charles Chaplin’in üstlendiği dram – komedi tarzı film 1991 yılında ABD Ulusal Film Arşivi’nde muhafaza edilmesine karar verilmiş önemli bir yapımdır.

8. Seventh Heaven – 1937 – Imdb:6,9

1937 ABD yapımı romantik drama filmi olan Seventh Heaven filminin yönetmenliğini Henry Kral üstlenmiştir. Filmde Simone Simon ve James Stewart rol almıştır.

7. Silent Movie – Deli Dolu / Sessiz Film – 1976 – Imdb:6,7

1977 yılında en iyi film ödülü de dâhil olmak üzere 4 dalda Altın Küre ödülüne aday gösterilen komedi tarzı sessiz film Silent Movie’ nin yönetmenliğini Mel Brooks üstlenmiştir. Başrollerinde ise Mel Brooks, Marty Feldman ve Dom DeLuise yer almaktadır.

6. The Kid – Yumurcak – 1921 – Imdb:8,4

Yönetmenliğini, yapımcılığını ve başrolünü Charlie Chaplin’in üstlendiği 68 dakikalık siyah beyaz ve sessiz bir filmdir. Filmde Charles Chaplin, Edna Purviance, Jackie Coogan ve Henry Bergman gibi oyuncular da rol almıştır.

5. Metropolis – 1927 – Imdb:8,3

Avusturyalı-Alman yönetmen Fritz Lang’ın yönettiği sessiz bilim kurgu tarzı film döneminin en yüksek bütçeli sessiz filmi olma özelliğini göstermektedir. Distopya teması, sessiz çekilmesi ve eski bir bilim kurgu filmi olması özellikleri ile izlemeyenlerin izlemesi gerekli olduğunu düşündüğüm bir filmdir. Filmin oyuncuları ise Alfred Abel, Brigitte Helm ve Gustav Fröhlich‘dir.

4. The Artist – Artist – 2011 – Imdb:8,0

The Artist filminin yönetmenliğini ve senaristliğini Michel Hazanavicius’ın üstlndiği 2011 yapımı sessiz bir filmdir. Genellikle sessiz film denilince aklımıza hep eski filmler gelmektedir. Ancak The Artist filmi konsept olarak bilinçli bir şekilde sessiz çekilmiş ve 1927 ile 1932 yılları arası Hollywood’da aktörlerin çöküşünü ve aktrislerin yükselişini konu almaktadır. Film Altın Küre Ödüllerinde En İyi Film, Dujardin ise En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazanmıştır. 2012 yılında 84. Akademi Ödüllerinde; En İyi Film, En iyi Yönetmen, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kostüm Tasarımı ve En İyi Müzik dallarında Oscar ödülü almıştır.

3. Bronenosets Potyomkin – Portemkin Zırhlısı -1925 – Imdb:8,0

1925 yılı Sovyetler Birliği yapımı Potemkin Zırhlısı filmi Sovyet Propaganda sinemasının güzel bir örneğidir.

2. Wings – Kanatlar – 1927 – Imdb:7,8

Yönetmenliğini William A. Wellman’ın üstlendiği 1927 yılı yapımı film 1927-1928 yılları arasında İlk defa düzenlenen Akademi Ödüllerinde En İyi Film Akademi Ödülü’nü kazanmıştır. Filmin oyuncu kadrosunda ise Clara Bow, Charles Rogers, Richard Arlen ve Gary Cooper bulunmaktadır.

1. Modern Times – Modern Zamanlar – 1936 – Imdb:8,6

Türkçeye Asri Zamanlar veya Modern zamanlar olarak çevrilen 1936 yapımı sessiz filmin yapımcısı, senaristi, yönetmeni ve başrol oyuncusu Charles Chaplin‘dir. Hatta filmin müzikleri de Charles Chaplin ‘e aittir. Kısacası film tam bir Charles Chaplin filmidir.

 

Okumadan geçmeyin:

“Ödül kazanma derdinde değilim, o dert köpeklere ve atlara mahsustur.”/ Bağımsız Sinema

 

                           

Çağdaş Kaya
Ege Üniversitesi mezunu Fotoğrafçı-Müzisyen Edebiyat ve Mitoloji ile ilgileniyor Sanat Karavanı Yazarı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Rıfat Ilgaz’ın Yazıları Kitap Haline Getiriliyor!

Türk edebiyatının unutulmaz yazarı Rıfat Ilgaz'a ait yazılar oğlu Aydın Ilgaz tarafından kitap haline getirilecek. Sinemaya uyarlanıp Yeşilçam'ın unutulmaz klasiklerinden...

Kapat