SİNEMAYLA İLK RANDEVU

Sinema, artık çoğumuzun hayatının bir parçası haline geldi. Bazen arkadaşlarla yapılacak güzel bir aktivite, bazen romantizmin bir parçası, bazen de sadece gülmek ve ağlamak için kullandığımız bir araç oldu sinema. Ancak ülkemiz sinemayla ilk ne zaman ve nerede tanıştı? İlk kim kamerayı eline alıp,“Benim anlatacak bir şeylerim var.” dedi. Bunların cevaplarına bakalım biraz.

1895 yılında Fransa’da Auguste ve Louis Lumiere kardeşler, dünyadaki ilk sinema gösterimini yapmıştır.  Ülkemizde ise sinemayla ilk defa İstanbul tanıştı. Hem de Abdülhamit’in baskı rejiminin en sert olduğu 1896 yılında tanıştı. Lumiere kardeşlerin operatörü Alexandre Promio, elinde kamerası ile İstanbul’a geldi ve padişahtan alınan özel izinle İstanbul ve İzmir dolaylarında çok sayıda belgesel çekti.

lumiere-kardesler

İstanbullular ilk sinema gösterimini ise yine bir yabancının, Bertrand adında bir Fransız’ın sayesinde izledi. Yıldız Sarayı’nın salonuna bir perde geren Bertrand, başta padişah olmak üzere saraydaki tüm insanlara ilk sinema gösterimini sundu.

İstanbul halkı ise Sigmund Weinberg ile sinemayla tanıştı. Galatasaray Lisesi’nin karşısında bulunan Avrupa Pasajı’ndaki Sponeck Birahanesi’nde halka açık ilk sinema gösterimi yapıldı. Bu ilk gösterimde halk“ Bu, şeytan icadı!” dese de, sinemanın büyüsü kısa sürede insanları sardı.

sponeck-birahanesi

İlk yerleşik sinema salonumuz ise yine Sigmund Weinberg’in sayesinde bugün Tepebaşı Sergi Sarayı’nın bulunduğu yerde, Darülbedayi’nin (Şehir Tiyatrosu) komedi bölümünde açıldı (1908).

“Ülkemizde kamerayı ilk kim eline aldı?” sorusuna gelecek olursak; ilk filmimiz bir belgeseldir. Osmanlı’nın 93 Harbi’nde Ruslara karşı yenilgisinin acı bir hatırası olan, Ayastefanos’taki (Yeşilköy) Rus abidesinin yıkılışını belgeleyen bir filmdir. Yönetmen koltuğunda ise Fuat Uzkınay vardır. Ama bu filmin günümüze hiç bir kopyası gelmemiştir. Konulu ve uzun metrajlı filmlere ise talihsiz bir olay ile başlamışız: 1916’da çekilmeye başlanan “Hikmet Ağa’nın İzdivacı” adlı film, savaş yıllarında çekildiğinden dolayı oyuncularının askere alınması ile yarıda kalmıştır.

sedat-simavi

Bu yüzden 1917’de çekilen “Pençe” adlı film ilk filmimiz olarak kayıtlara geçmiştir. Yönetmeni ise Sedat Simavidir.    

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Pınar Tuncer

Adım Pınar Tuncer. İstanbul doğumluyum. Sürekli değişen farklı yerlerde yaşama isteklerim olsa da şu an İstanbul’da çalışma hayatımı sürdürmekteyim. Beykent...

Kapat