SÜRÜNGEN DEVRİNİN SONU: KRETASE/TERSİYER TOPLU YOK OLUŞU

Kretasenin sonlarında, sürüngenler 200 milyon yıldır yeryüzünün baskın omurgalı grubu olarak hem yaygınlıklarının hem de çeşitliliklerinin doruğundaydı. Dinozorların başı çektiği sürüngen imparatorluğu tüm gezegene yayılmış durumdaydı. Bu imparatorluğun sonu günümüzden yaklaşık 65 milyon yıl önce Meksika’nın Yucatan adası açıklarına çarpan bir meteor hem dinozorların hem de pek çok farklı sürüngen grubunun sonunu getirdi. Pterosaurslar, Ichthyosaurslar, Mosasaurslar, Plesiosaurslar dinozorlarla birlikte yok olan sürüngen gruplarıydı. İlkel kuşların pek çoğu, rudist mytiluslar, belemnit ve ammonitlerin dahil olduğu deniz omurgasız gruplarının yarısı, pek çok foramifer türü, birçok deniz planktonun dahil olduğu mikroorganizma ortadan kalkanlar arasındadır. Kara bitkilerinin yaklaşık %35’i yok oldu. Tüm türlerin yaklaşık %70’i ortadan kalktı.

kretase-1

Çok sayıda kanıt, Meksika Yucatan yarım adasına çarparak bugün ‘Chicxulub Krateri’ olarak adlandırılan krateri açan meteorun (yakın zamandaki araştırmalar bir kuyruklu yıldız olduğu yönünde), -bölgede karşılaşılan iridyum ve osmiyum elementleri bu çarpışmanın kanıtlarından- onun tetiklediği olayların Kretase-Tersiyer yok oluşuna neden olduğunu gösteriyor.  Çarpışmayla birlikte atmosferi kaplayan yoğun toz bulutu, yıkıcı iklimsel değişimler, deniz seviyesinde meydana gelen değişimler, yaygın volkanik aktivite ve bunun yol açtığı atmosferik değişimlerin yok oluşa neden olduğu düşünülüyor.

kretase-2

Meteor çarpmasının yok oluşa neden olduğu genel kabul görse de yok oluşu açıklamak üzere başka teoriler ileri sürülmeye devam ediyor. Dönemin sonunda görülen yaygın volkanizma, kıtaların birbirinden ayrılmasının neden olduğu iklimsel değişimler gibi kuramlar bunlardan sadece birkaçı.

“Kretase-Tersiyer yok oluşu (katastrofizması)” olarak bilinen bu yok oluş Mezozoik devrinin kapanmasına neden olmuştur. Yok oluştan sonra kurulan yeni ekosistemde sürüngenler önemlerini oldukça kaybederken; memeliler baskın hale gelmekte ve Senozoik devri başlamaktadır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Jonathan Ducruix: Metamorfoz

Fransız fotoğraf sanatçısı  Jonathan Ducrix, Me & Edward  çalışmasıyla tanınıyor.Fotoğraflarında dijital manipülasyon kullanan Ducrix eserlerinde sonsuz bir değişimi ve metamorfozu...

Kapat