Tanrıça Hekate’ye Adanmış Bir Şehir: Lagina ve Osman Hamdi Bey

Lagina, Osman Hamdi Bey’in izinli kazı yaptığı Batı Anadolu’daki ilk antik yerleşim alanıdır. Muğla’nın Turgutlu beldesi sınırlarında kalan bu antik kent özellikle Anadolu kökenli bir tanrıça olan Hekate’ye adanan kutsal alanı ile tanınmaktadır.

tanricahekate-2

Hekate, Karia kökenli bir tanrıça olup Zeus’un diğer tanrılardan üstün tuttuğu güneş soylu; denizlerde, karalarda, yeraltında ve göklerde yetkisi olan çok yönlü bir tanrıçadır. Heykellerinde üç başlı olarak cisimleştirilen Hekate’nin bölgedeki en eski tapınım merkezi olan Lagina, falcılığın merkezi olarak da meşhurdu. Hekate yeraltının yani ölülerin ecesi olarak bilinirken, aynı zamanda falcıların ve büyücülerin de tanrıçası olduğundan kent de bu özelliği ile ön plana çıkmış.

tanricahekate-3

1800’lü yılların sonlarında Lagina Antik Kenti pek çok yabancı araştırmacının dikkatini çekmiş. Bu dönemde pek çok bölgede süren kazılarda kıymetli eserlerin yurtdışına kaçırıldığını biliyoruz. Cezbedici Hekate Tapınağına ait kabartmalı frizlerin aynı akıbete uğramasını Osman Hamdi Bey engellemiş ve bölgede 1891 ve 1893 yıllarında iki ayrı kazı yapmış.

tanricahekate-4

Osman Hamdi Bey önce heykel ve heykelcikleri bir bölgede toplayarak koruma altına almış. İkinci olarak da daha önce çıkarılanlarla birlikte bulduğu frizleri hayvan sırtlarında götürdüğü kıyılardan İstanbul’a gemilerle taşıtmış. Böylece bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri koleksiyonunun kıymetli parçalarını oluşturan Lagina Antik Kenti buluntuları hem korunmuş hem de kendi topraklarında kalabilmiş.

tanricahekate-5

Lagina bu meşhur kutsal alanı ile ön plana çıkmayı başarmış ancak kentin büyük bir bölümü kazılmamış. Muğla’nın önemli bir diğer antik kenti Stratonikeia’nın kutsal alanı olarak inşa edildiği söylenen Lagina’da bilinen son kazı çalışmaları 1993 yılından beri uluslararası bir ekiple yapılıyormuş.

tanricahekate-6

Bugün kente gittiğiniz zaman kutsal alanın giriş kapısı, adak sunma yeri,  kutsal alan duvarları olarak bilinen peribolos, dinlenme ve gezinti yerleri görülebiliyor. Ancak ağaçlar ve toprak, altında neler sakladığının ipuçlarını vermeye devam ediyor.

tanricahekate-7

Yapılan araştırmalara göre, Lagina’nın çevresindeki kalıntıların tarihi M.Ö 3 binlere kadar iniyor. Küçük buluntuların geçmişi ise M.Ö 8. yüzyıla kadar dayanıyor. Lagina bir kült merkezi olarak, Helenistik dönem öncesinde Koranza kentine bağlı iken, sonradan M.Ö 3. yüzyıl başlarında kurulan Stratonikeia Antik Kentine bağlanmış. Yapılan çalışmalardan anlaşıldığına göre merkez Bizans döneminde de kullanılmış ve bu devirde yeni yapılar inşa edilmiş.

tanricahekate-8

Stratonikeia Antik Kentine yaklaşık 9,5 km uzunluğunda, 3-3,5 m. genişliğinde kutsal bir yol ile bağlanan Lagina’ya giden bu yolların izleri, çeşme kalıntıları, etrafındaki mezarlar bugün Turgutlu ve Yeşilbağcılar kasabalarında görülebiliyor.

tanricahekate-9

Hülya Utkuluer

Marmara Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldum. Cumhuriyet dönemi müzeleri hakkında bir yüksek lisans tezi hazırladım. Şu an bir müzede (Cumhurbaşkanlığı Celal Bayar Müzesi) müdür yardımcısıyım ve ayrıca tarih doktorası yapıyorum. Seyahat etmek, okumak, yazmak, yeni tatlar denemek, fotoğraf çekmek ve müzeler ilgi alanlarım arasında.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
‘Herakles Lahdi’ 50 yıl sonra Anadolu’ya dönüyor!

Türkiye'den 50 yıl önce kaçırıldığı düşünülen ve İsviçre'de bulunan Roma dönemine ait, üzerinde 'Herakles'in 12 işi'nin tasvir edildiği lahit, Antalya'ya...

Kapat