Tarih Canlanıyor: Hisart Canlı Tarih ve Diorama Müzesi

İş adamlarının müze kurmaya yönelik girişimleri, memnuniyet verici bir biçimde devam ediyor. Bunların arasında “tarihi canlandıran” bir girişim ön plana çıktı. Müzelerin sıkıcı olduğu rivayetine karşı harekete geçen bu yeni anlayış, aslında bazı başka müzelerde de kısmen dikkat çekiyor fakat sadece bunun için kurulan ilk müze, Hisart Canlı Tarih ve Diorama Müzesi oldu.

hulya-utkuluerin-resimler-2

Bu anlayışta yine klasik sergileme metotları, vitrinler, ışık, yer yer de ses efektleri kullanılıyor ama görsellik ön planda. Vitrinlerdeki balmumu heykeller duyguları, mimikleri, vücut dilleri ile sizinle adeta konuşuyor. Sadece büyük boyutta olanları değil üstelik. Tahmininizden çok daha ufak boyutlu savaş sahneleri canlandırılırken, o minicik minyatür insanlar neredeyse nefes alacakmış gibi hayat buluyor.

hulya-utkuluerin-resimler-3

Bir takım belgelere, gazete kupürlerine göre canlandırılan sahneler “diorama” denilen teknikle yapılmış. Diorama, kelime anlamı olarak “içinden görünen” demek. Hani filmlerde komutanlar savaş maketleri üzerinden planlar yapar ya, işte o maketlerin üç boyutlu halleri dioramalar. Hala da en çok savaş sahneleri için bu teknik kullanılıyor. Bir mekanın, bir zamanda durdurulmuş ve resmedilmiş hali gibi. Işık oyunlarının da eklenmesiyle maketlere üçüncü boyut eklenmiş oluyor.Hisart, İstanbul’un fethi, Rodos’un fethi, Malta kuşatması, II. Viyana kuşatması, Kırım Savaşı, Plevne savunması gibi tarihi olayların dioramalarına ev sahipliği yapıyor.

hulya-utkuluerin-resimler-4

Müzede Roma döneminden başlamak üzere farklı tarih ve mekanlara gidebiliyorsunuz. Türk ve Osmanlı imparatorluklarından başka özellikle dünya savaşlarına dair sahneler dikkat çekiyor. Aslında ciddi bir tarihi koleksiyon da vitrinlerde sergilenmesi dışında, bu konseptin içine yerleştirilmiş. Silahlar, askeri kıyafetler, madalyonlar, nişanlar…

hulya-utkuluerin-resimler-5

Müze çok da kolay ulaşılabilir bir alanda değil. İstanbul Çağlayan’da pek yolun üstü olmayan çok katlı bir binada. Müzenin kurucusu olan iş adamı (Nejat Çuhadaroğlu), anne ve babasının sanatçı kişiliklerinden etkilenerek çocukluğundan beri maket, resim ve heykele ilgi duymuş ve bu müze ile bu uğraşlarını profesyonelleştirmiş. Kendisi ve çevresindeki maharetli kişilerin el becerileri ile üretilen heykel ve maketlerle, ciddi bir tarihi koleksiyon birleştirilmiş ve bu canlı tarih müzesi ortaya çıkmış.

hulya-utkuluerin-resimler-6,

Tarihi canlandıran nedir derseniz; duygular. Yanakları içinde bulundukları durumun vahametine göre yer yer kırmızı, yer yer pembe olan gerçek boyuttaki balmumu heykellerin gözlerinde duygularını bile görebiliyorsunuz.

hulya-utkuluerin-resimler-7

Tabii ki kötü çalışılmış örnekler var. Mesela Mustafa Kemal’i benzetmek şöyle dursun, Mustafa Kemal Atatürk etiketini okuduğumda dahi ikna olamadım Atatürk olduğuna. Ve duygu vermek konusunda mübalağa edilmiş başka bazı eserler de var tabii.

hulya-utkuluerin-resimler-8

Eksikleri ve hataları olsa da iş adamlarının sanata olan merakı sanatseverleri mutlu ediyor. Bu canlı tarih müzelerinin dünyadaki durumu nasıl soracak olursanız, müze dünyada tek olduğu iddiasında. Böyle bir akımı, daha hareketli bir şekilde tecrübe etmek isterseniz, İstanbul’un fethini görmek üzere,Vialand isimli eğlence parkına gitmenizi öneririm.Tarihin canlanmasının ne demek olduğunu esas “Fatih’in Rüyası” ismi verilen bölümde göreceksiniz.

hulya-utkuluerin-resimler-9

Fatih’in çocukluğunda gördüğü bir rüya canlandırılıyor. Canlandırılıyor derken, hareket halindeki heykellerden, konuşmalardan, gerçeklikten bahsediyorum. Bir sandalla bir rüyanın ortasından geçiyorsunuz. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u nasıl fethettiğini, hisarların inşasını, ustaların çalışmasını, gemilerin karada yürütülmesini, askerlerin yüzlerindeki heyecana kadar izleyebiliyorsunuz.

hulya-utkuluerin-resimler-10

Öyle ya da böyle, tarihi anlamak, kavramak her geçen gün daha renkli, keyifli bir hal alıyor. Tarih her geçen gün canlanıyor.

Hülya Utkuluer

Marmara Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldum. Cumhuriyet dönemi müzeleri hakkında bir yüksek lisans tezi hazırladım. Şu an bir müzede (Cumhurbaşkanlığı Celal Bayar Müzesi) müdür yardımcısıyım ve ayrıca tarih doktorası yapıyorum. Seyahat etmek, okumak, yazmak, yeni tatlar denemek, fotoğraf çekmek ve müzeler ilgi alanlarım arasında.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Bir Anne Figürü Olarak Örümcek Formu ve ‘Maman’ Heykeli!

İlk kez 1999 yılında sergilenen 'Maman' heykeli, sanatçısı Louise Bourgeois' e büyük bir ün kazandırdı. 1947 senesinde eskiz aşamasındayken çıkan...

Kapat