YENİ MEDYA SANATI

Marcel Duchamp, Fountain, 1917

Bu şahsına münhasır sanat dalıyla ilgili ilk olarak söyleyebileceğim şey; en temel özelliğinin teknolojiyle iç içe olmasıdır. Yeni medya sanatı ismini görünce eminim ki aklınızda bir şeyler belirdi ancak birazdan görecekleriniz ve okuyacaklarınız tahmin ettiklerinizin biraz ötesinde.

1993’te Joan Heemskerk ve Dirk Paesmans’ın, Silikon Vadisi’ne yaptıkları gezinin dönüşünde, jodi.org adlı bir internet sitesi kurma fikri beliriyor ve bu sitenin kuruluşuyla yeni medya sanatının temelleri atılıyor. Sanal alemde ilk defa artistik amaçlar doğrultusunda bir site kurulmuş oluyor.

2

Joan Heemskerk – Dirk Paesmans jodi.org

-“jodi.org” her girmeyi denediğinizde sizi farklı farklı yerlere yönlendiriyor. (Birkaç defa deneyin derim.) 

Kökenler

Yeni medya sanatçılarının birbirinden bağımsız görselleri ve HTML kodlarını bir araya getirmesi yöntem açısından dadaistlerin fotografik imgelemeleri, gazete ve dergilerin tipografileriyle yaptıkları özgün çalışmaları çağrıştırıyor. Dadaizm’in savaş endüstrisi gibi oluşumlara tepki olarak doğması gibi yeni medya sanatının da bilgi teknolojileri devrimi ve kültürel formların sayısallaştırılması gibi eğilimlere bir cevap niteliği taşıması da iki alan arasında kurulan bir başka bağ. Özetle Dadaizm’in yeni medya sanatının bir öncüsü olduğu görüşü hakim.

http://www.turbulence.org/Works/genresponse/

3

 

Raoul Hausmann, ABCD otoportre 1923-24 (Dadaizm)

Reklam kültürüne sık sık yer vermesi sebebiyle bir diğer öncülü de Pop Art olarak kabul ediliyor. Tabi ikisi arasında fiziksel açıdan farklılıklar var. Pop Art eserlerinin aksine bir internet sitesini elinizle tutamazsınız, bir müzede muhafaza etmeniz pek de mümkün değildir. Buradaki benzerlik daha kavramsal bir noktadan doğuyor. Yöntemden ziyade yaklaşımların ve konseptlerin benzediğini görüyoruz. Yeni medya sanatçıları Thompson ve Craighead’in ünlü video oyunu Space Invaders’a yaptıkları yoruma gelin bir göz atın, neden bahsettiğimi anlayacaksınız.

http://triggerhappy.org/

4

Roy Lichtenstein, M-Maybe, 1965

İnteraktif sanat

İşin içinde internetin ve teknolojinin olması haliyle interaktif bir sanata olanak sağlıyor. Dünyanın farklı yerlerinden farklı insanlar esere ulaşabilme hatta katkıda bulunabilme fırsatı buluyor. Kendimce güzel bulduğum örnekleri paylaşmak istiyorum.

1) Hem müziğini yaptığınız hem de dinleyici olarak katıldığınız bir konser düşünün.

Dialtones (A Telesymphony) (2001-2002: Golan Levin, Gregory Shakar, Scott Gibbons, Yasmin Sohrawardy, Joris Gruber, Erich Semlak, Gunther Schmidl, Joerg Lehner, Jonathan Feinberg), Ars Electronica 2001

http://www.youtube.com/watch?v=g1G-YesiBB8

2) Varacağınız noktayı seçemiyorsunuz ama o noktaya nasıl varacağınıza siz karar veriyorsunuz.

5

Olia Lialina, My Boyfriend Came Back from the War

http://myboyfriendcamebackfromth.ewar.ru/

3) Sanal bebekleri çok severdim küçükken. Minnacık bir oyuncak içinde bebek büyütmek harika bir şeydi. Aynı konseptin çok daha gelişmişi…

Ken Goldberg’ın Telegarden’ıyla internet üzerinden robotik bir aparatı kontrol edip bitkilerin, çiçeklerin bakımını yapabiliyorsunuz.

Ken Goldberg, Telegarden

http://www.ieor.berkeley.edu/~goldberg/garden/Ars/

http://www.youtube.com/v/gbyy5vSg8w8

5) Rafael Lozano-Hemmer’ın “Vectorial Elevation”ı dünyanın bambaşka bir yerinde yer alan spot ışığını oynatabilme imkanı sağlıyor.

Rafael Lozano-Hemmer, Vectorial Elevation

http://www.vectorialvancouver.net/

Sanatın dili

Sanatın en güzel protesto yöntemlerinden biri olduğu kanısındayım. Yeni medya sanatçılarının da bu fikri benimsedikleri aşikar. Aktivist ruhla yapılmış son derece yaratıcı ve çarpıcı işlere rastlamak mümkün.

1) Anne Marie Schleiner, Joan Leandre ve Brody Condon’ın tasarladığı bir Counter Strike versiyonu. Oyunu hepimiz biliriz; genel bir savaş hali mevcuttur. Oyunun Velvet Strike adlı bu versiyonundaysa şiddet içermeyen davranışlar sergileyebiliyorsunuz.

http://www.opensorcery.net/velvet-strike/

6 7

2) Keith Obadike’nin Afro-Amerikan ırksal kimliğini eBay üzerinden satışa sunması:

8

Temsili: http://obadike.tripod.com/ebay.html

West Coast Visions

Geçtiğimiz aylarda Borusan Contemporary’de yer alan “West Coast Visions” adlı sergiyi ziyaret etme fırsatı bulanlar Yeni Medya Sanatı’yla çoktan tanışmıştır. Sergide önemli isimler yer alıyordu. Jeremy Blake’in 21. Yüzyıl, 2004 Winchester üçlemesinden sesli dijital animasyonu ve Doug Hall’un Chrysopylae adlı sesli video prodüksiyonu sergilendi.

9

En son W Magazine için yaptığı çekimlerden de hatırlayabileceğiniz yeni medya sanatının babalarından Bill Viola’nın “Yansıtan Havuz” adlı eseri en çok etkilendiğim eserdi. Fırsatını bulursanız izlemenizi öneririm.

10 11

12

Bill Viola, “Yansıtan Havuz”dan bir görüntü

Steina’nın “Batı” adlı çok monitörlü sesli video yerleştirmesi de görsel bir ziyafet niteliğindeydi. Ancak ne yazık ki serginin en önemli parçalarından biri olan Bill Fontana’nın “Bir Dizi Hemzemin Geçidin Ses Heykeli” isimli ses heykelini Borusan Contemporary’den kaynaklanan bir hata sebebiyle deneyimleme fırsatı bulamadım.

13

Steina, “Batı”dan bir görüntü

İfade yöntemi olarak “hacktivism”

İfade özgürlüğü üzerine uygulanan ve ardı arkası kesilmeyen baskılar çoğumuzu kendini ifade etmede alternatif yollar keşfetmeye itiyor. Yaratıcılık zaman zaman yokluktan doğabiliyor gerçekten de. Yeni medya sanatıyla tanışmak az önce dediğim gibi ifade etme yöntemi arayışında olanların yarasına merhem olabilir, değişik bir perspektif sunabilir, vizyonlarına vizyon katabilir ve özellikle “hacktivism”e farklı bir bakış açısı sağlayabilir.

Ne de olsa yeni medya sanatçısı olmak için bir fikriniz, yaratıcı yönünüz, bir bilgisayarınız ve internet bağlantınız olması yeterli. Yaratın…

Kaynakça:  https://wiki.brown.edu/confluence/display/MarkTribe/New+Media+Art#NewMediaArt-Introduction

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Fosforlu Cevriye’nin Gölgesinde Suat Derviş

Kimdir peki Suat Derviş? Gerçek adı Hatice Saadet Baraner olan Suat Derviş, 1903 yılında İstanbul Moda’da dünyaya gelir. Suat Derviş,...

Kapat