Yeraltından Göklere Varan Gökkuşağı:Fanzin

Fanatic ve magazine kelimelerinin buluşmasıyla oluşmuş fanzine, genel kullanımıyla “fanzin“; günümüzde sayıları giderek azalsa da varlığına inanan insanlar tarafından üretilmeye devam eden, 80’lerde adını tüm dünyaya duyurmaya başlamış; çoğunlukla kolaj, el yazısı, resim ve fotoğrafın ayrı ayrı veya bir arada kullanılarak hazırlandığı bir yayın türüdür. Hiyerarşiden uzak, kar amacı gütmeyen ve editör seçkisi olmadan ortaya çıkan reklamsız yayınlardır.

fanzin-1

Geniş bir içerik yelpazesi olan fanzinler, kendi içinde kural niteliğinde olmayan türleriyle bilinir. Bir “edebiyat fanzini”nde şiirler, öyküler ve deneysel türleri, bir “müzik fanzini”nde gizli kalmış coğrafyaların enstrümanları, bir “politik fanzin”de ütopik ve marjinal görüşleri veya bir “fotoğraf fanzini”nde gün yüzüne çıkmamış sanatçılar hakkında yazılar okuyabilirsiniz.

fanzin-2

Dergi türünün alt kültürü olarak da bilinir ancak “dergiden önceki aşama” ya da “dergi yapamayan fanzin yapar” gibi görüşler fanzinin özgür ve sınırsız ruhuna ket vuran düşüncelerdir. Dergilerden farklı olarak hem üretim adeti hem de sürekli basımı olmadığından fanzinlere ulaşmak biraz daha zor olabilir. Üstelik belirli aralıklarda çıkma zorunluluğu yoktur. Biraz ilhama biraz da maddiyata bağlıdır. Yazarları ve çizerleri profesyonel olmak zorunda da değildir. Bunlar, onları daha özel kılan unsurlar arasında sayılabilir. Edebiyat dünyasında alternatif bir tür gibi, var olan seslere ve türlere tüm amatör* ruhu ile yeni bir pencere aralar.

fanzin-3

Bir sayfadan onlarca sayfaya kadar yapılabilecek yayınların yanı sıra dünyadan fanzinlere de ulaşabileceğimiz her yıl düzenlenen, en son 2015 Mayıs’ta Kadıköy’den Şile kamp alanına kadar uzanan “Uluslararası Fanzin Festivali”; film gösterimleri, söyleşiler, konserler ve elbette birçok fanzinin sergilendiği fanzin standları ile birkaç günlük özel bir hava sahası sunuyor.

Özünde ücretsiz olarak dağıtılan fanzin, tercihe göre, cüzi miktarlarda satılabiliyor günümüzde. Ülkemizde fanzin üretimi her ne kadar azalsa da bu değerli ve özgür kültürü yaşatan yüzlerce fanzin hala müthiş enerjileri ve emekleriyle araladıkları pencereden gördüklerini yansıtmaya devam ediyorlar.

*Amatör (Fransızca: ”amateur”), Bir işi hayatını kazanmak veya para karşılığı için değil, yalnız zevki için yapan, hevesli, meraklı kişiler için kullanılan sıfat. Eski Fransızca’da “amateur” “seven, sevgilisi” anlamlarına gelmektedir.

 

Nazlı Hatipoğlu

Işık Üniversitesi Psikoloji bölümünde eğitimine devam etmekte. Edebiyatın yanı sıra fotoğraf ve resimle de yakından ilgileniyor.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Safiye Taşkın

Adım Safiye Taşkın, 1978 Almanya/Köln doğumluyum. Memleketim Nazilli, Kayseri’de yaşıyorum. Evliyim. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Mezunuyum. 2010 yılından beri amatör fotoğrafçılıkla...

Kapat