Yüzümüze vuran Gerçeklik, Salgado

Fotoğraflarında savaş ve yoksulluk temalarını işleyen Brezilyalı belgesel fotoğrafçısı Sebastiao Salgado, eğitimine ekonomi üzerinden yön verse de Afrika’da bulunduğu sırada eşinin kendisine fotoğraf makinesi hediye etmesi üzerine hayatını fotoğrafa adadı. Salgado 1973 yıllarında Sygma ajansına girdi, 1975-1979 yılları arasında da Gamma ajansı için çalıştı. Ardında, daha sonra ekonomik krizden kurtulmasına vesile olacağı Magnum ajansı üyeliğine seçildi. ABD başkanı Reagan’a düzenlenen suikast girişimini fotoğraflaması ise onun uluslararası ün kazanmasına vesile oldu. Fotoğraflarında dünya gerçekliğini yansıtmak isteyen sanatçı pek çok ülke gezerek oradaki kültürlere yakın olmaya çalıştı. Öyle ki bir defasında Salgado şöyle der; “Bir fotoğrafın daha iyi ya da kötü olmasından bahsediliyorsa bu fotoğrafçının çektiği insanla ne kadar yakın ilişkide olduğuna bağlıdır”

1977-1984 yılları arasında Latin Amerika’yı dolaşan Salgado gerçeklerle yüzleşmeye ihtiyacımız var diyerek dağ köylerine kadar gitmiş ve çalışmalarda bulunmuştur. Brezilya’nın maden işçilerine, Güney Amerika’nın şeker kamışı işçilerine, Fransız çelik işçilerine, Bangladeş’in gemi söken işçilerine, Vietnamlı çocuklara ve mültecilere kadar ezilmişleri, yok sayılmışları fotoğraflayarak, belki de sırtımızı döndüğümüz gerçeklerle bizleri bir kez daha yüzleştirdi. Yoksul insanların hayatlarından kesitler sunan fotoğrafçı siyah beyaz kontrastını tercih ederek; “Siyah ve beyaz gerçekliği yorumlama da insanı serbest bırakıyor” demiştir. Salgado’nun fotoğraf çalışmalarının içeriksel ve biçimsel yapısında ekspresyonist yaklaşımın izleri görülür. Sanatçı, Brezilya da uzak dağ köylerini gezerek “Other Americans/Öteki Amerika (1986)” adlı albümü hazırladı. 1980 yılında on beş ay boyunca Fransız Sınır Tanımayan Doktorlar Topluluğu ile Afrika’nın Sahra bölgesini gezerek “Sahel: L’Homme en Détresse / Sahra: Izdırap İçindeki İnsan” adlı çalışmasını hazırladı.

1986 ve 1992 yılları arasında o ana kadar ki en büyük projesi olan “Workers/İşçiler(1993)” üzerinde çalışmaya başladı. Salgado aldığı ekonomi eğitimini de kullanarak, sanayileşeme, işçiler ve yoksulluk üzerine eleştirel bir bakış açısı oluşturmuş ve bunu fotoğraflarına yansıtmıştır.

Sanatçı yaklaşık yirmi altı ülke gezerek geniş çaplı bir işçi profili çıkartmıştır. İnsanlarla daha çok vakit geçirdikçe onların acılarını en iyi şekilde yansıtan Salgado, insanların yoksulluğundan ve çektiği acılardan oldukça etkilendi. Açlığın fotoğrafını çekemeye gittiği Sahel çölünde on beş ay kaldığı ve Brezilya’nın topraksız köylülerini anlattığı kitabında elde ettiği kazancını topraksız köylülere verdiği düşünüldüğünde sanatçının ne denli duyarlılığa sahip olduğu duyumsanabilir aslında.

Maden-İşçileri

Aynı zamanda Unicef’in özel temsilcisi olan sanatçı yıllardan beridir zor koşullar altında yaşayan halkların hikayelerini fotoğraflamaktadır. “İnsanlar bana güzel, yoksul insan fotoğrafı çekiyorsun dediklerinde aslında onlar hiçbir şey anlamamışlardır. Ben fotoğraf çekmek için gitmem bir yere öykümün içinde yaşamak için giderim”

Serra Pelada-State of Para

Sevil Ateş

MSGSÜ Sanat Tarihi bölümü mezunu.
Kültür sanat editörlüğü ve yazarlığı yapıyor. Tiyatro ve performatif sanatlar ile uğraşıyor.
Sanat Karavanı Yazarı.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Amerika Yolculuğuna ‘Maddie’ Eşlik Ediyor

Bu fotoğrafa en az bizim kadar aşina olduğunuzu biliyoruz. Bu küçük dostumuzun adı Maddie. Kendisi sevimli bir köpek olmanın yanı...

Kapat