Camın Alabileceği En Güzel Şekil: Çeşm-i Bülbül

Cam, yüzyıllardır sanat eserleri üretmek için kullanılan bir araç işlevi görüyor. Ülkemizde de Osmanlı’nın son dönemlerinden bu yana, camdan üretilen eserler sanat dünyasına kazandırılmıştır. Buna verebileceğimiz en iyi örnek şüphesiz ki “Çeşm-i Bülbül” olacaktır. “Çeşm-i Bülbül”, farsça kökenli bir sözcük öbeği olup, türkçede “Bülbül Gözü” anlamına gelir. Bu ismi; ışığa tutulup çevrildiğinde, göze yakınlaştırıp uzaklaştırıldığında ortaya çıkan bülbül gözüne benzer harelerden almıştır.

18.yüzyılın sonlarında, 3. Selim tarafından cam teknikleri öğrenmek için Venedik’e gönderilen Mevlevi dervişi Mehmet Dede’nin öğrendiklerine kattığı teknikler ile ortaya çıkmıştır. Mehmet Dede Venedik’te opal cam tekniği öğrenmiş ve geri döndüğünde Beykoz’da bir cam atölyesi açmış, burada ürettiği “Çeşm-i Bülbül”ler kısa zaman sürecinde büyük bir üne kavuşmuş ve imalatı yaygınlaştırılmıştır. Uzun süre Paşabahçe tarafından üretilmiştir. Ancak, Paşabahçe Beykoz fabrikası kapatıldıktan sonra üretimini Denizli Cam yapmaya başlamıştır. Böylece Denizli Cam önem kazanmaya ve “Çeşm-i Bülbül” yavaş yavaş Denizli’nin bir simgesi olmaya başladı.

“Çeşm-i Bülbül”ü bir sanat eseri olarak nitelendirebiliyoruz. Çünkü, camcılık tekniklerinin yanı sıra, yaratıcılık ve uzmanlık gerektiriyor. “Çeşm-i Bülbül” önceden hazırlanan ince, renkli ya da renksiz cam çubukların yüksek ısıda eritilmiş cam içine burulmuş bir şekilde yerleştirilmesiyle ortaya çıkıyor. Camın içine yerleştirilen çubukların kalınlığının eşitliği ve burulmanın birbirine paralel olması iyi üretilmiş bir “Çeşm-i Bülbül”ün temel özelliklerinden. Ayrıca, üretim aşamasında çubukların aldığı şekil ve camın kalınlığı cam ustasının hünerini ve üslubunu gösteriyor diyebiliriz.

Son olarak değinmek istiyorum ki, “Çeşm-i Bülbül” bizim kültürümüzün önemli eserlerinden birisi. Bu yüzden yeni ustalar yetiştirilmeli ve bu sanatın eğitimi daha çok yaygınlaştırılmalı, aksi takdirde “Çeşm-i Bülbül” ustası kalmayacak ve bu sanat yok olmakla yüzyüze kalacaktır.

Çeşm-i Bülbül eserlerinden güzel örnekler görmek için aşağıdan devam lütfen;

cesm-i-bulbul-2

cesm-i-bulbul-3

cesm-i-bulbul-4 cesm-i-bulbul-5 cesm-i-bulbul-6 cesm-i-bulbul-7

cesm-i-bulbul-9

cesm-i-bulbul-10 cesm-i-bulbul-11

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.