fbpx

Efes Celcus Kütüphanesi

Antik dönemde Anadolu’daki en önemli kütüphanelerden biri olan Selçuk Efes’teki Celcus Kütüphanesi; yaklaşık M.S 1. – 2. yüzyıllar arasında, Romalı senatör ve Asia Eyaleti Prokonsülü (valisi) olan İulius Celcus Polemaeanus adına yapılmıştır. Kütüphane, İulius Celcus Polemaeanus’un ölümünden sonra yapılmasını vasiyet ettiği 25 bin Denarius ile Heroon mezar anıtı olarak inşa edilmiştir. Büyük bir olasılıkla o dönemin yasalarına göre şehir merkezine mezar anıtı inşa edilemediğinden, mezar üzerine bir kütüphane yapılmıştır.

Yapının ilgi çekici özelliği dış cephesinin iki katlı, ama iç kısmının üç katlı yapılmış olmasıdır. Ayrıca da yapının dış cephesini daha büyük göstermek adına; perspektif yanılsaması yaratmak için, dıştaki sütunlar yükseldikçe 15 cm kadar inceltilmiştir.

Ön cephede, Celcus’un erdemlerini anlatan 4 adet heykel bulunmaktadır. Bunlar soldan sağa Sophia (bilgelik), Arete (karakter), Ennoia (muhakeme) ve Episteme (bilgi ve deneyim) olup, orijinalleri 1910 yılındaki kazıdan sonra Viyana’ya götürülmüştür.

2016 yılında A.Nemeth tarafından yapılan Celcus Kütüphanesi canlandırması.

Yaklaşık 14 bin el yazmasından oluşan kitaplar; iç tarafta, üst iki kattaki nişler içinde, rulolar halinde saklanmaktadır.Yine yapının iç tarafındaki giriş katında  Celcus’un mezar odası, ne gibi görevlerde bulunduğu ve sosyal durumunun yazdığı mermer levhalar bulunmaktadır.

Kütüphanenin iç bölümü ve okuma salonu M.S 262’deki büyük depremde yanıp yıkılmıştır. 5. yüzyılda ön cephe önüne bir havuz yapılmış ve 10. yüzyıldaki depremlerde ön cephesi tamamen yıkılıp bir daha kullanılamamıştır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.