İran’da Tabuları Yıkan Bir Kadın: Ülkenin İlk ve Tek Kadın Orkestra Şefi Nezhat Amiri

“En başından beri akıntıya karşı yüzdüm. Fark edilmedim; toplum yeteneklerimi geliştirmek için hiçbir efor sarf etmedi ve egemen düzen bana sırtını döndü, ancak hala yapıyorum. Hala yollar olduğunu ve olacağını gösteriyorum.”

Sürekli hale gelen kadına yönelik şiddet, cinsel taciz, eşitsizlik sorunlarıyla boğuşurken dünya; bir yandan da yüzümüzü güldürecek haberler gelmeye devam ediyor. Bu kez güzel haberin geldiği ülke kadına yönelik yasaklarıyla tanınan İran.

Ülke genelinde pek çok alanda yasaklarla yaşayan ve bu durumdan özellikle rahatsız olan müzisyenler ve ekstra kadın müzisyenler seslerini duyuruyor. Sesini çıkarmaktan korkmayan ve tutku duyduğu işi her ne pahasına olursa olsun yapmayı seçen kadınlardan biri de Nezhat Amiri. Kendisi İran’ın ilk ve tek kadın orkestra şefi.

Kadınların yalnız başına şarkı söylemesini ve taşrada sahne almasını yasaklayan İran’da 71 kişilik orkestrayı yöneten Nezhat Amiri, “Umudunuz olduğu için yaşıyorsunuz” diyor. Belki de içinde sanat aşkı taşıyan herkesin ortak sözüdür bu. Kaldırım taşları arasındaki minicik boşlukta bitiveren çiçekler gibi, alan ne kadar dar olursa olsun bazen sanatçıyı ayakta tutan tek şey içindeki umudu oluyor. Karnı onu ayakta dik tutacak kadar dolu olmasa dahi…

Nezhat Amiri ile ilgili Gazete Karınca’da yer alan haberin tamamı ise şöyle:

İran’ın ilk ve tek kadın orkestra şefi Nezhat Amiri, kadın müzisyenlere yönelik yasakların ve kısıtlamaların olduğu ülkenin başkenti Tahran’daki prestijli Vahdat Oditoryumu’nda sunduğu gösteriyle tabuları yıkmaya devam ediyor.

Her yıl düzenlenen Fajr Müzik Festivali kapsamında gerçekleştirilen gösteride 55 müzisyen ve 16 koro üyesi bir araya geldi. Ekibin neredeyse yarısının kadın olduğu gösteri, iki saat sürdü ve Fars klasik müziğinin usta isimlerinden üç parçaya yer verildi. Bu parçalardan biri, efsanevi besteci Morteza Hannaneh’nin bir eseriydi. Ne orkestra üyeleri ne de Amiri, gösteriye hazırlandıkları altı ay boyunca ise ücret almadı.

Vahdat Oditoryumu’nda Nezhat Amiri’nin şefliğinde sahneye çıkan Naghmeh-Baran (Yağmur melodisi) müzik topluluğu, aynı zamanda başkent Tahran’da bir ilkin gerçekleşmesine neden oldu. Nezhat Amiri, Vahdat sahnesinde performans sergileyen ilk kadın orkestra şefi olarak tarihe adını yazdırdı. Reform yanlısı Ghonoon gazetesi, Amiri’nin bir fotoğrafını; yapılan röportajdan bir kesit olan “Bir inşaat işçisi kadar para kazanmıyorum” başlığıyla kapakta yayımladı.

Amiri, 38 yıldır sürdürdüğü kariyerinde karşılaştığı zorlukları Guardian’a anlattı.

“En başından beri akıntıya karşı yüzdüm. Fark edilmedim; toplum yeteneklerimi geliştirmek için hiçbir efor sarf etmedi ve egemen düzen bana sırtını döndü” diyen Amiri, “Ancak hala yapıyorum. Hala yollar olduğunu ve olacağını gösteriyorum” diye konuştu.

Amiri, İran’da kadın müzisyen olmanın zorlukları olduğunu kaydederek, sanat alanındaki sorunların daha geniş bir zemine yayıldığına değindi.

Zorluklara rağmen ‘umudun sembolü’ olmak istediğini belirten Amiri, son olarak şöyle konuştu:

“Umudunuz olduğu için yaşıyorsunuz. Bazen yenilgiye uğrayacağınızı bilirsiniz, ancak yine de çaba gösterirsiniz. Denemeniz gerektiğini bilirsiniz. Kafam kırılmıştı, ancak onu sardım ve tekrar ayağa kalktım, hem de yüzlerce kez.”

Saniye Kaya

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi – Arkeoloji.
Sanat Karavanı Gündem Editörü.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.