Modern Çarpı İşi

Bilmeyenler için kanaviçe, “Çarpı İşi” de denilen, kare desenli, genellikle keten kumaş üzerine çapraz işlemelerle, bir modele göre yapılan el işidir. Kanaviçe işlemeciliği günümüzde başta Türkiye olmak üzere tüm dünyada tekrar sıklıkla görülmeye başlamıştır.

Şimdiye dek bulunan en eski kanaviçe örneği Atina’da ortaya çıkmıştır. 5. yüzyıla ait olduğu düşünülen bu örneğin bir kısmı tahribata uğramış olsa da uzmanlar, bu el işinde kullanılan tekniğin kanaviçe olduğu konusunda hemfikirdir.

Birden fazla kanaviçe örneğinin aynı tablo içerisine serpilmiş şekilde bir araya getirilmesiyle oluşan örnekleme tablolar, kanaviçelerin yapıldığı yerlere dair büyük ipuçları barındırır. Kanaviçeyi diğer el işlerinden ayıran en büyük özelliklerden biri budur: Kanaviçe, yapıldığı yerin ayak izlerini taşır.

Örnekleme tabloların ilki 1598 yılında Jane Bostocke tarafından yapılmıştır. Bu tablo hali hazırda İngiltere’nin Londra şehrinde Victoria & Albert Müzesi’nde sergilenmektedir. 1700’lü yıllara dek İngiltere’de az da olsa yer etmiş olan kanaviçe, ağırlıklı olarak çiçek desenleri içermiştir. Söz konusu dönemde keten kullanımının ciddi bir statü göstergesi olmasıyla ev dekorasyonlarında kanaviçe kullanımı ağırlıklıdır. Kadınlar bu dönemde kanaviçe işlemesi için eğitimler alır, özellikle İngiltere’de ağırlıklı olarak kırmızı Lancaster gülü ve York beyaz gülü modelleri rağbet görmüştür.

Daha sonra tüm dünyada ev motifleri, hayvanlar, ülke haritaları ve hatta İncil’den ayetlerin dahi işlenerek ev dekorasyonlarında kullanılmaya başlanan kanaviçe, 20. yüzyılın başlarında popülaritesini yitirmiştir. Son dönemlerde tekrar yaygınlaşmaya başlayan ve ağırlıklı olarak görsel sanatlarla harmanlanan kanaviçe örnekleri, modern dekorasyonlu evlerde dahi geniş kullanım alanlarına sahiptir.

Bizler de kanaviçenin en modern ve dikkat çekici örnekleriyle son zamanlarda adından bahsettiren Ezgi Pamir’in çalışmalarından  birkaçını sizler için derledik.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.