Avon’un Ozanı: William Shakespeare Hakkında

Karmakarışık yapısıyla insan doğası yeryüzünün en zor bulmacalarından biridir. Çünkü insan bin bir çeşit duygu değişiminden meydana gelir ve bu değişimler onları bireyler yapan karakter örtüsüyle giyindirir. Ancak biri var ki, insan doğasını edebiyat ve sanat vasıtasıyla hakimiyetine alarak en ince, en gözle görülemez ve elle tutulamaz noktasına kadar incelemiştir. Bu kişi, Rönesans döneminin ve edebiyatın kutup yıldızı, ‘Avon’un Ozanı’ William Shakespeare’dir. Edebiyat camiası tarafından geçmişten günümüze edebiyatın kilometre taşlarından en değerlisi kabul edilen şair ve oyun yazarı Shakespeare için bütün dünya bir sahneden oluşmaktadır. Bu yüzden olacak ki, eserlerinde insanın doğasını ve özellikle egosal yönlerini irdelemiştir. Can çekişmekte olan feodalite ve yeni doğmakta olan kapitalizm arasında yaşamış ve bunların her ikisiyle de mücadele etmiştir. Sömürgelerin olduğu bir dönemde Othello ile tüm insanların eşitliğinden yana olduğu görüşünü somutlaştırmıştır. Shakespeare eserlerine kulak verdiğinizde aslında şairin iç dünyasını da duyabilirsiniz. Sonelerinde ve oyunlarında dramatik ses değil, en derin duyguları, güçlü heyecanları, acıları ve sevinçleri anlatan bir lirik ses duyarsınız. Ayrıca Shakespeare’in eserlerinde doğal ve doğal olmayan arasındaki ikilemi de görürüz. Örnek olarak; oyunların başında yaş veya toplumsal statü bakımından birbirine uygun olmayan kadın ve erkekler eşleştirilmeye çalışılır. Bu durum olay örgüsüne drama ve komediyi dahil eden en önemli noktadır. Ancak oyunların sonuna doğru gerçekten kendilerini mutlu edecek kişiyi bulurlar. Böylece gerek karakterlerin iç dünyasındaki gerekse toplumdaki doğal denge sağlanmış olur. Diğer bir deyişle, Shakespeare insan doğasını ve karakteristiğini eserlerinde olay örgüsüne yön veren bir patika olarak kullanmıştır. Örnek olarak değinmek gerekirse, Shakespeare oyunlarında trajik aksiyonu tetikleyen, oyunun baş kahramanının kişiliğidir. Macbeth’in kıskançlığının ve Othello’nun aşırı hırsının kendi sonlarına neden olması buna verilebilecek en nadide örnektir.

Şairliği ve oyun yazarlığı temelde yukarıda anlattığımız gibi olan William Shakespeare’in hayatı birçok efsane ve teoriyle doludur. Şairin hayatı ile ilgili sahip olunan belge ve bilgiler oldukça sınırlı düzeydedir. Shakespeare 1564 yılında Stratford-upon-Avon’da doğmuştur. Babası ticaret ile uğraşan bir iş adamıdır. Stratford’daki ortaokulda tahsilini tamamlamıştır. 18 yaşındayken kendisinden 8 yaş büyük olan Anne Hathaway ile evlenmiştir. Bu evlilikten 3 çocuk babası olduğu bilinmektedir. Daha sonra Stratford’dan ayrılan Shakespeare hakkında 1592’ye kadar bilgi yoktur. Ancak bu tarihte bir oyun yazarının yazdığı bir kitapta Shakespeare’i yazdığı eserlerin çalıntı olmasıyla suçlamasını göz önüne alarak Shakespeare’in bir tiyatroda oyuncu ve yazar olarak çalıştığını söyleyebiliyoruz. 1594 yılında ise Shakespeare’in Chamberlain Tiyatrosunun en başarılı oyuncusu olduğuna kaynaklardan ulaşabiliyoruz. Ayrıca yine bu yılda oyunlarının yayımlanmaya başladığını söyleyebiliriz. İlerleyen yıllarda Shakespeare’in ünü artmış ve varlıklı bir yaşama sahip olmuştur. Hatta 1599 yılında kendi oyuncu topluluğu için Londra’da yaptırılan Globe Tiyatrosu’nun hisselerinin bir kısmını aldığı bilinmektedir. Bu tarihten itibaren Londra’da birkaç yıl daha kalan William Shakespeare, daha sonra Stratford’a geri dönmüş ve son oyunlarını burada yazmıştır. Shakespeare 23 Nisan 1616’da Ben Jonson ile birlikte katıldığı bir şölenin ardından hayata veda etmiştir.

Globe Tiyatrosu

Buraya kadar ki bölüm William Shakespeare’in yaşamı hakkında bilinen ve genellikle de belgelendirilebilen kısmıdır. Şair hakkında daha az bilinen noktalara geldiğimizde ilk olarak Shakespeare’in mucizevi kelime dağarcığından bahsedebiliriz. Normal bir İngiliz’in kelime dağarcığı en fazla 17 bin iken, Shakespeare’in kelime dağarcığı 30 bin civarlarındadır. Yani eserlerinde yaklaşık olarak 30 bin farklı kelime kullanmıştır. Buna ek olarak, Shakespeare bugün çağdaş İngilizcede kullanılan birçok kelimeyi (örn: excellent, fragnant, countless, …) İngiliz diline kazandırmıştır.

Şimdiye kadar Shakespeare’e ait olduğu rivayet edilen 5 imza bulunmuştur. Ancak bu 5 imza da birbirinden farklıdır. Ayrıca faizle borç verdiği bir alacaklıya gönderdiği bir mektupta günümüze kadar ulaşmıştır.

William Shakespeare, babasının soyadı ‘Arden’ yerine annesinin soyadı ‘Shakespeare’i kullanmaktadır. Şairin soyadı yorgan dikilirken parmakları acıtmaması için takılan yüzük ya da mızrak anlamına gelmektedir.

Shakespeare’in 1601 yılında babasının ölümünden sonra trajedilere ağırlık verdiği söylenmektedir. Bir başka rivayete göre ise, Hamlet’i tek oğlu olan Hamlet’i 11 yaşında kaybettikten sonra yazmıştır. Bu yüzdendir ki, Hamlet’in sonunda ‘hayatı’ bölümünde “daha ağırbaşlı, daha kederli” yazdığı söylenmektedir.

Shakespeare’in Ailesi

Shakespeare’in mutsuz bir adam olduğu ve bu mutsuzluğun verdiği o derin duygu karmaşasıyla soneleri yazdığı rivayet edilmektedir. Bu mutsuzluğun ana kaynağı olarak ise kendinden 8 yaş büyük olan eşi Anne Hathaway olduğu söylenir. Rivayetlere göre, Shakespeare aslında başka bir kadına aşıktır ve bu yüzden Stratfort’dan ayrılıp Londra’ya gitmiştir.

William Shakespeare’in yaşamı içinde barındırdığı gizemler, bilinmeyenler ve teorilerle kaotik bir bulmaca halini almıştır. Bu yüzden edebiyat çevrelerinde en çok merak edilen yazarlardan biri olmuş ve olmaya da devam etmektedir. Ancak tartışmasız bir şekilde söyleyebiliriz ki; Shakespeare imzalı soneler ve tiyatro oyunları insanı insana büyük bir heyecanla, en güçlü acı ve sevinçlerle anlatan eserlerdir.

Bünyamin Özcan

Pamukkale Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı mezunu, İngilizce Öğretmeni. Edebiyat seven, fotoğraf çeken, doğa ile içi çe olmayı seven bir Sanat Karavanı yazarı. Amatör olarak tiyatro ve pantomim ile uğraşmışlığı var. Dolayısıyla tiyatro oyunları izleyip, eleştirmeyi sever. Hayatın anlamını kitaplarda aramaya devam ediyor.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.