Yüzlerin Ötesinde Olan Kadınlar ‘Allah’ın Kadınları’/ Shrin Neshat

Kadının dinsel ve kültürel değer sistemi içerisinde hissettiği hegemonyayı fotoğraflarına yansıtan Shrin Neshat, toplumsal cinsiyet üzerine dinamikler oluşturuyor.  İranlı sanatçı, fotoğraflarını kurgularken siyasi üsluba yer vermez, kimlik üzerinden gelişen soyutlamaya başvurur.

Neshat’ın eserlerinde; kamusal ve özel alanlarda kadının var oluş savaşına tanıklık ederiz. Kadın, yaşamın her alanında sınırlarla kuşatılmış durumdadır. Beden üzerine işlenen Farsi yazılar dahi belli sınırları gösteren yerler üzerindedir; yüz, göz, el, ayak gibi mahrem sayılmayacak yerler!

Neshat, Müslüman kadınların yaşamını fotoğraflarken pek çok sıkıntıyla karşılaştı. Amerika’ya yerleşse de İran’dan uzaklaşamadı. Yaşadığı coğrafyanın sorunları onun hep aklındaydı ve bu yüzden tekrar İran’a döndü.

Shrin Neshat, özellikle İslam’ın kadınların yaşamı üzerinde nasıl değişikliklere yol açtığını uzun süre araştırdı. Bunu yaşamın her alanına yaydı. Kadınlar bazen bir sahil kenarında, bazen bir toplantı da bazen de bir ibadethanede karşımıza çıktı.

Sanatçı, Müslüman kadınlara hem evrensel hem de kişisel yollarla odaklandı. Kadının İran toplumundaki konumunu sorgularken ayrıca kimliklerini etkileyen kültürel, dini ve siyasi koşullara göre nasıl davrandıklarını da gözler önüne serdi.

“Sanatçı olarak, model rolü üstlenmiş ve fotoğraflar için poz vermiştim. Bu fotoğraflar silahlı Müslüman kadınların ikonik portreleri haline geldi. Yine de, her imge, her kadının itaatkâr bakışı, yüzeyin arkasında çok daha karmaşık ve çelişkili bir gerçeği ima eder.”

Neshat, dinin yarattığı ikiliği keşfedip bu keşfi fotoğraflara yansıtırken siyah beyaz fotoğraflar eşliğinde bir seri üretti. Bu üretim içerisinde en çok dikkat çeken unsur kuşkusuz silahtı. Siyaset, şiddet ve feminizmin sergilendiği bu aşamalı fotoğraflarda silah gücün yerine şiddetin ve baskının temsilidir. Dinsel toplumlarda yabancılaşan kadın, istenilen cinsiyet rollerini sergilemeye başlar ve kendi benliğinden uzaklaşır.

Kadınların bedenlerinde yer alan kaligrafi yazısı ise, İran İslam Devrimi sırasında kadın savaşçılar hakkındaki kavramsal alıntılardan oluşur. Yazılarda; devrim döneminde kadınların rolünü anlatan kadın şairlerinin şiirleri kullanılmıştır.  Shrin Neshat, filmleriyle de kadın sorunun yönelmiş  ve feminist tarzıyla oldukça ses getirmiştir.

 

Sevil Ateş
MSGSÜ Sanat Tarihi bölümü mezunu.
Kültür sanat editörlüğü ve yazarlığı yapıyor. Tiyatro ve performatif sanatlar ile uğraşıyor.
Sanat Karavanı Yazarı.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
Sinematografisiyle Tarihe Geçen 10 Film

Barry Lyndon 18. yüzyıl Avrupasında geçen hikayenin başkahramanı Redmond Barry adında İrlandalı bir genç. Redmond Barry’nin Yedi Yıl Savaşları’na katıldıktan...

Kapat