fbpx

“Hakikat Varolanın Açıklığıdır” Georgi Zelma

Heidegger Sanat Eserinin Kökeni adlı eserinde sanata tarihsel bir rol biçer. Ona göre sanatsal problemler estetiksel ifadeden çok, tarihsel problemler ışığında ele alınmalıdır. Sanatsal ifade aynı zamanda hakikati yansıtır. Sanat, özü temsil eder ve onu ortaya çıkarır. Yani hakikat, sanat yoluyla kendini açığa vurur. Tarihsel düzlemde bakıldığında belgesel fotoğrafçılığı gerçekliği yansıtmada oldukça başarılı bir bütünlük sergiler. Ancak bu gerçekliğin içerisinde yer alan manipülasyonların varlığı, ayrı bir sorunsallık yaratır.

Özellikle II. Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan propagandacı sanat anlayışı fotoğrafın yapısında pek çok değişikliğe yol açmıştır. Bu nedenle sanat hakikati yansıtmaktan uzaklaşmış, öz’e sırtını dönmüştür. Georgi Zelma’nın çalışmaları da hakikati verdiği gibi, hakikatin öz’üne sırtını dönmeyi de içerir. Gerçeklik kimi fotoğraflarda yer bulurken kimi fotoğraflar da propagandanın kurbanı olur…

Georgi  Zelma 1920’lerde Orta Asya, Sovyetler Birliği ve II. Dünya Savaşı’nın (özellikle Stalingrad Savaşı) ilk günlerinde yapılan büyük endüstriyel projelerin fotoğraflarıyla tanındı. Zelma, Aleksander Rodchenko, El Lissitzky ve Boris Ignatovich gibi ustaların yanında çalışarak, 1920’li ve 30’lu yıllarda yapılandırmacı fotoğrafçılık hareketine önemli katkılarda bulundu. 1924 ve 1927 yılları arasında; Özbekistan, Afganistan, İran ve Orta Asya’da meydana gelen modern, sosyal ve teknolojik değişiklikleri fotoğrafladı.

Zelma özellikle Orta Asya’nın kırsalındaki günlük hayatı kaydeden projeleri için, Leica gibi daha küçük kameralarla çalışmaya başladı ve daha hızlı daha iyi bir şekilde çekim yapma şansını elde etti. Bu kameralarla ve Konstrüktivizme olan ilgisiyle Zelma alışılmadık, çoğunlukla köşegen kompozisyonlar ve baş döndürücü bakış açılarını denemeye başladı.

1.Dünya Savaşı sırasında Zelma (en çok 1942-43 yılları arasında), Stalingrad Savaşı’nın altı aylık yörüngesini çeken Izvestia gazetesinin cephesinde muhabirlik yaptı. Stalingrad fotoğrafları özellikle; “Ben de yardımcı olabilirim” başlığıyla hendek kazan genç bir çocuk ve harabe içindeki kentin anıtsal çekimleri gibi duygusal sahneleri içeriyordu. Nitekim dönemi gereği fotoğraf, propagandanın önemli unsurlarından biriydi.

Georgi Zelma’nın Orta Asya’daki çalışmaları genellikle özgürleşme ve başarıdaki belirleyici anlara ya da eski dünya ile yeni arasındaki önemli temas anlarına odaklanır. Zelma sanatsal kaygıları, kompozisyon unsurları dahilinde modernist ve dramatik bir bütünlükle işler.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.